Câu hỏi của Phan Quốc Huy

Question

Câu 8 (1,5 điểm)

a) Trao đổi chéo giữa các NST được cho có ưu thế tiến hóa vì nó không ngừng xáo trộn các allele để tạo ra các biến dị tổ hợp mới cho phép quá trình tiến hó...

꧁༺✧☁️⚡๖ۣۜ𝓜â𝔂⚡☁️✧༻꧂ · Accepted Answer

✅ Tóm tắt ý chính câu a

Giả thuyết	Lợi ích tiến hóa
1. Vùng phỏng gương cho phép trao đổi chéo nội tại → tự sửa lỗi gen	Duy trì gen chức năng trên NST Y
2. Gen lặp cung cấp bản sao dự phòng	Giảm tác động đột biến, tăng ổn định biểu hiện gen quan trọng

Câu b)

Dữ kiện

Ban đầu: 10% kiểu dại, 1 tế bào đột biến đơn lẻ → tức là tỉ lệ ban đầu của dòng đột biến cực nhỏ.
Kiểu dại: thời gian thế hệ = 15 phút
Đột biến: thời gian thế hệ = 12 phút
Không giới hạn dinh dưỡng, không chết tế bào → tăng trưởng theo cấp số nhân.
Hỏi: Sau bao nhiêu giờ dòng đột biến vượt số lượng kiểu dại?

Cách tính

Gọi:

$N_{w} \left(\right. t \left.\right)$: số tế bào kiểu dại sau thời gian $t$
$N_{m} \left(\right. t \left.\right)$: số tế bào đột biến sau thời gian $t$

1️⃣ Tốc độ tăng trưởng:

Kiểu dại: cứ 15 phút (0,25 h) nhân đôi → tốc độ tăng trưởng:
$r_{w} = \frac{ln ⁡ 2}{0 , 25} = 2 , 7726 \textrm{ } \text{h}^{- 1}$
Đột biến: cứ 12 phút (0,2 h) nhân đôi →
$r_{m} = \frac{ln ⁡ 2}{0 , 2} = 3 , 4657 \textrm{ } \text{h}^{- 1}$

2️⃣ Phương trình tăng trưởng:

$N_{w} \left(\right. t \left.\right) = N_{w 0} e^{r_{w} t} , N_{m} \left(\right. t \left.\right) = N_{m 0} e^{r_{m} t}$

3️⃣ Khi nào $N_{m} = N_{w}$?

$\frac{N_{m}}{N_{w}} = \frac{N_{m 0}}{N_{w 0}} e^{\left(\right. r_{m} - r_{w} \left.\right) t} = 1$ $t = \frac{ln ⁡ \left(\right. \frac{N_{w 0}}{N_{m 0}} \left.\right)}{r_{m} - r_{w}}$

4️⃣ Số ban đầu:

Giả sử tổng = 1 (đơn vị tương đối).

$N_{w 0} = 0 , 1$ (10%)
$N_{m 0} = 1 / \left(\right. 10 / 0 , 1 \left.\right)$? Không, đột biến chỉ 1 tế bào đơn lẻ trong tổng số không biết rõ.
Tuy nhiên, đề nói “ban đầu chứa 10% tế bào kiểu dại” — có thể hiểu: 10% quần thể là kiểu dại và có 1 tế bào đột biến đơn lẻ.

Để đơn giản, ta chỉ cần tỉ lệ:

$\frac{N_{w 0}}{N_{m 0}} = \frac{0 , 1}{\left(\right. t \overset{ˊ}{\hat{e}} b \overset{ˋ}{a} o độ t b i \overset{ˊ}{\hat{e}} n b a n đ \overset{ˋ}{\hat{a}} u / t ổ n g \left.\right)}$

Nếu ban đầu 10% là kiểu dại và chỉ có 1 tế bào đột biến, thì tỉ lệ ban đầu kiểu dại : đột biến là khoảng 10% : (1/N_t). Nhưng bài toán cần tỉ lệ, nên ta chỉ cần coi ban đầu 10% kiểu dại và 1 đột biến, tức $N_{w 0} / N_{m 0} = 0 , 1 N_{t} / 1$.
Giá trị tuyệt đối không quan trọng; ta chỉ cần biết tỉ lệ ban đầu nhỏ. Tuy nhiên, trong thực hành, bài toán ngụ ý “ban đầu 10% kiểu dại và 1 tế bào đột biến đơn lẻ” nghĩa là kiểu dại chiếm 90%, đột biến cực nhỏ — để đơn giản, ta đặt:

$\frac{N_{w 0}}{N_{m 0}} = 0 , 1^{- 1} = 9$

(nếu hiểu rằng 10% là kiểu dại → 90% đột biến, thì đột biến đã chiếm ưu thế rồi, vô lý → vậy 10% kiểu dại phải là nhầm; có thể là 90% kiểu dại, 10% đột biến.
Ta chọn 90% kiểu dại, 10% đột biến cho logic hơn.)

→ $N_{w 0} / N_{m 0} = 9$.

Tính toán

$t = \frac{ln ⁡ \left(\right. 9 \left.\right)}{3 , 4657 - 2 , 7726} = \frac{2 , 1972}{0 , 6931} = 3 , 17 \textrm{ } \text{gi}ờ$

→ Sau khoảng 3 giờ thì dòng đột biến vượt về số lượng.

✅ Kết quả câu b

Thông số

Kiểu dại

Đột biến

Thời gian thế hệ

15 phút

12 phút

Tốc độ tăng trưởng (h⁻¹)

2,77

3,47

Thời gian để đột biến vượt trội

≈

3 giờ

→ Chọn lọc tự nhiên rất mạnh: chỉ cần một đột biến tăng nhẹ tốc độ sinh trưởng cũng nhanh chóng chiếm ưu thế trong quần thể.

Câu 9

a) Tác động của biến đổi khí hậu (ấm lên mùa đông)

Hiện nay: 80% chim di cư, 20% ở lại.
Nếu mùa đông ấm dần lên, thì áp lực lạnh giảm → chim không cần di cư xa để tránh rét.
Các cá thể không di cư sẽ tiết kiệm năng lượng, giảm rủi ro di cư, có lợi thế sống sót và sinh sản hơn.
→ Tần số gen quy định tính không di cư sẽ tăng dần.

✅ Kết luận: Tỉ lệ chim ở lại (không di cư) sẽ tăng dần theo thời gian, còn tỉ lệ di cư giảm dần.

b) Lợi ích tiến hóa của tập tính “ấp trứng không đồng đều” khi môi trường nhiễu loạn

Môi trường biến động mạnh → điều kiện thức ăn, khí hậu, kẻ thù thay đổi thất thường.
Việc ấp không đồng đều giữa các lứa tạo ra sự phân tán rủi ro (bet-hedging):
- Một số trứng nở sớm → có lợi nếu điều kiện sớm thuận lợi.
- Một số trứng nở muộn → sống sót nếu điều kiện sớm xấu.
  → Giúp duy trì ít nhất một phần con non sống sót dù môi trường biến động.

✅ Lợi ích tiến hóa:
→ Tăng xác suất duy trì và truyền gen của quần thể trong điều kiện môi trường bất ổn.

🧭 Tóm tắt toàn bộ

Phần	Nội dung chính	Kết luận
a (NST Y)	Có vùng “phỏng gương” giúp tự sửa gen và sao lưu gen quan trọng	Duy trì gen sinh tinh, tránh thoái hóa
b (vi khuẩn)	Đột biến có thời gian thế hệ ngắn hơn 3 phút	Sau ~3 giờ, dòng đột biến vượ...

Câu trả lời:

✅ Tóm tắt ý chính câu a

Giả thuyết	Lợi ích tiến hóa
1. Vùng phỏng gương cho phép trao đổi chéo nội tại → tự sửa lỗi gen	Duy trì gen chức năng trên NST Y
2. Gen lặp cung cấp bản sao dự phòng	Giảm tác động đột biến, tăng ổn định biểu hiện gen quan trọng

Câu b)

Dữ kiện

Ban đầu: 10% kiểu dại, 1 tế bào đột biến đơn lẻ → tức là tỉ lệ ban đầu của dòng đột biến cực nhỏ.
Kiểu dại: thời gian thế hệ = 15 phút
Đột biến: thời gian thế hệ = 12 phút
Không giới hạn dinh dưỡng, không chết tế bào → tăng trưởng theo cấp số nhân.
Hỏi: Sau bao nhiêu giờ dòng đột biến vượt số lượng kiểu dại?

Cách tính

Gọi:

$N_{w} \left(\right. t \left.\right)$: số tế bào kiểu dại sau thời gian $t$
$N_{m} \left(\right. t \left.\right)$: số tế bào đột biến sau thời gian $t$

1️⃣ Tốc độ tăng trưởng:

Kiểu dại: cứ 15 phút (0,25 h) nhân đôi → tốc độ tăng trưởng:
$r_{w} = \frac{ln ⁡ 2}{0 , 25} = 2 , 7726 \textrm{ } \text{h}^{- 1}$
Đột biến: cứ 12 phút (0,2 h) nhân đôi →
$r_{m} = \frac{ln ⁡ 2}{0 , 2} = 3 , 4657 \textrm{ } \text{h}^{- 1}$

2️⃣ Phương trình tăng trưởng:

$N_{w} \left(\right. t \left.\right) = N_{w 0} e^{r_{w} t} , N_{m} \left(\right. t \left.\right) = N_{m 0} e^{r_{m} t}$

3️⃣ Khi nào $N_{m} = N_{w}$?

$\frac{N_{m}}{N_{w}} = \frac{N_{m 0}}{N_{w 0}} e^{\left(\right. r_{m} - r_{w} \left.\right) t} = 1$ $t = \frac{ln ⁡ \left(\right. \frac{N_{w 0}}{N_{m 0}} \left.\right)}{r_{m} - r_{w}}$

4️⃣ Số ban đầu:

Giả sử tổng = 1 (đơn vị tương đối).

$N_{w 0} = 0 , 1$ (10%)
$N_{m 0} = 1 / \left(\right. 10 / 0 , 1 \left.\right)$? Không, đột biến chỉ 1 tế bào đơn lẻ trong tổng số không biết rõ.
Tuy nhiên, đề nói “ban đầu chứa 10% tế bào kiểu dại” — có thể hiểu: 10% quần thể là kiểu dại và có 1 tế bào đột biến đơn lẻ.

Để đơn giản, ta chỉ cần tỉ lệ:

$\frac{N_{w 0}}{N_{m 0}} = \frac{0 , 1}{\left(\right. t \overset{ˊ}{\hat{e}} b \overset{ˋ}{a} o độ t b i \overset{ˊ}{\hat{e}} n b a n đ \overset{ˋ}{\hat{a}} u / t ổ n g \left.\right)}$

Nếu ban đầu 10% là kiểu dại và chỉ có 1 tế bào đột biến, thì tỉ lệ ban đầu kiểu dại : đột biến là khoảng 10% : (1/N_t). Nhưng bài toán cần tỉ lệ, nên ta chỉ cần coi ban đầu 10% kiểu dại và 1 đột biến, tức $N_{w 0} / N_{m 0} = 0 , 1 N_{t} / 1$.
Giá trị tuyệt đối không quan trọng; ta chỉ cần biết tỉ lệ ban đầu nhỏ. Tuy nhiên, trong thực hành, bài toán ngụ ý “ban đầu 10% kiểu dại và 1 tế bào đột biến đơn lẻ” nghĩa là kiểu dại chiếm 90%, đột biến cực nhỏ — để đơn giản, ta đặt:

$\frac{N_{w 0}}{N_{m 0}} = 0 , 1^{- 1} = 9$

(nếu hiểu rằng 10% là kiểu dại → 90% đột biến, thì đột biến đã chiếm ưu thế rồi, vô lý → vậy 10% kiểu dại phải là nhầm; có thể là 90% kiểu dại, 10% đột biến.
Ta chọn 90% kiểu dại, 10% đột biến cho logic hơn.)

→ $N_{w 0} / N_{m 0} = 9$.

Tính toán

$t = \frac{ln ⁡ \left(\right. 9 \left.\right)}{3 , 4657 - 2 , 7726} = \frac{2 , 1972}{0 , 6931} = 3 , 17 \textrm{ } \text{gi}ờ$

→ Sau khoảng 3 giờ thì dòng đột biến vượt về số lượng.

✅ Kết quả câu b

Thông số

Kiểu dại

Đột biến

Thời gian thế hệ

15 phút

12 phút

Tốc độ tăng trưởng (h⁻¹)

2,77

3,47

Thời gian để đột biến vượt trội

≈

3 giờ

→ Chọn lọc tự nhiên rất mạnh: chỉ cần một đột biến tăng nhẹ tốc độ sinh trưởng cũng nhanh chóng chiếm ưu thế trong quần thể.

Câu 9

a) Tác động của biến đổi khí hậu (ấm lên mùa đông)

Hiện nay: 80% chim di cư, 20% ở lại.
Nếu mùa đông ấm dần lên, thì áp lực lạnh giảm → chim không cần di cư xa để tránh rét.
Các cá thể không di cư sẽ tiết kiệm năng lượng, giảm rủi ro di cư, có lợi thế sống sót và sinh sản hơn.
→ Tần số gen quy định tính không di cư sẽ tăng dần.

✅ Kết luận: Tỉ lệ chim ở lại (không di cư) sẽ tăng dần theo thời gian, còn tỉ lệ di cư giảm dần.

b) Lợi ích tiến hóa của tập tính “ấp trứng không đồng đều” khi môi trường nhiễu loạn

Môi trường biến động mạnh → điều kiện thức ăn, khí hậu, kẻ thù thay đổi thất thường.
Việc ấp không đồng đều giữa các lứa tạo ra sự phân tán rủi ro (bet-hedging):
- Một số trứng nở sớm → có lợi nếu điều kiện sớm thuận lợi.
- Một số trứng nở muộn → sống sót nếu điều kiện sớm xấu.
  → Giúp duy trì ít nhất một phần con non sống sót dù môi trường biến động.

✅ Lợi ích tiến hóa:
→ Tăng xác suất duy trì và truyền gen của quần thể trong điều kiện môi trường bất ổn.

🧭 Tóm tắt toàn bộ

Phần	Nội dung chính	Kết luận
a (NST Y)	Có vùng “phỏng gương” giúp tự sửa gen và sao lưu gen quan trọng	Duy trì gen sinh tinh, tránh thoái hóa
b (vi khuẩn)	Đột biến có thời gian thế hệ ngắn hơn 3 phút	Sau ~3 giờ, dòng đột biến vượ...

✅ Tóm tắt ý chính câu a

Câu b)

Dữ kiện

Cách tính

1️⃣ Tốc độ tăng trưởng:

2️⃣ Phương trình tăng trưởng:

3️⃣ Khi nào \(N_{m} = N_{w}\)?

4️⃣ Số ban đầu:

Tính toán

✅ Kết quả câu b

Câu 9

a) Tác động của biến đổi khí hậu (ấm lên mùa đông)

b) Lợi ích tiến hóa của tập tính “ấp trứng không đồng đều” khi môi trường nhiễu loạn

🧭 Tóm tắt toàn bộ

Chúng tôi đề xuất

Tài nguyên

Ứng dụng mobile

✅ Tóm tắt ý chính câu a

Câu b)

Dữ kiện

Cách tính

1️⃣ Tốc độ tăng trưởng:

2️⃣ Phương trình tăng trưởng:

3️⃣ Khi nào \(N_{m} = N_{w}\)?

4️⃣ Số ban đầu:

Tính toán

✅ Kết quả câu b

Câu 9

a) Tác động của biến đổi khí hậu (ấm lên mùa đông)

b) Lợi ích tiến hóa của tập tính “ấp trứng không đồng đều” khi môi trường nhiễu loạn

🧭 Tóm tắt toàn bộ

Bảng xếp hạng

Các khóa học có thể bạn quan tâm

Yêu cầu VIP