III. Thực hành viết bài văn
Đề bài: Hãy viết bài văn nghị luận về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên được gợi ra từ một trong ba truyện ngắn đã học.
1. Bước 1: Chuẩn bị viết
a. Xác định đề tài
Ở phần xác định đề tài, cần chọn một vấn đề về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên được gợi lên từ ba truyện ngắn đã học trước đó là Chiều sương (Bùi Hiển), Muối của rừng (Nguyễn Huy Thiệp), Kiến và người (Trần Duy Phiên).
Khi chọn đề tài, học sinh cần chỉ ra các căn cứ trong tác phẩm giúp mình nhận ra đề tài đó.
b. Xác định mục đích và đối tượng bài viết
* Trước khi viết, cần trả lời các câu hỏi sau:
+ Bạn viết bài này nhằm mục đích gì? (trình bày ý kiến, quan điểm về một vấn đề gợi ra từ tác phẩm văn học)
+ Bài viết này sẽ được đọc bởi ai? (thầy cô, bạn học, giám khảo,…)
+ Với mục đích và đối tượng như vậy, bạn sẽ lựa chọn cách viết và nội dung ra sao để phù hợp?
c. Thu thập thông tin
Có thể tìm kiếm thông tin từ Internet, sách báo, thư viện,… để thu thập những tư liệu cần thiết về vấn đề mà mình đã chọn.
2. Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
a. Tìm ý
Có thể tìm ý cho bài viết bằng cách tự đặt ra các câu hỏi dưới đây:
– Vấn đề cần nghị luận được rút ra từ tác phẩm văn học đã chọn là gì? Có khái niệm nào cần làm rõ không?
– Quan điểm của tôi là gì? Tôi đồng tình hay phản đối với vấn đề đó?
– Vấn đề đó được gợi ra qua văn bản như thế nào?
– Những lí lẽ, dẫn chứng nào có thể giúp làm rõ quan điểm đó?
– Có ý kiến trái chiều nào không? Tôi sẽ phản biện ra sao?
– Qua vấn đề này, tôi rút ra bài học nhận thức, hành động gì cho bản thân?
* Tìm ý cho bài viết trình bày suy nghĩ về vấn đề gợi lên từ truyện ngắn Muối của rừng (Nguyễn Huy Thiệp)
Câu hỏi:
@208260874255@ @208262643327@
b. Lập dàn ý
– Sắp xếp các ý đã tìm được thành một dàn ý hoàn chỉnh, đảm bảo bố cục của bài văn nghị luận.
– Lựa chọn trình tự hợp lí để triển khai các luận điểm.
* Lập dàn ý cho bài viết trình bày suy nghĩ về vấn đề gợi lên từ truyện ngắn Muối của rừng (Nguyễn Huy Thiệp)
Phần | Nội dung |
Mở bài | Giới thiệu được vấn đề nghị luận được gợi nên từ truyện: Nạn săn bắt thú rừng hoang dã ở nước ta. |
Thân bài | – Tóm tắt nội dung tác phẩm, khái quát vấn đề nghị luận và bày tỏ quan điểm. – Bàn luận + Thực trạng săn bắn động vật hoang dã trái phép ở nước ta ++ Việc ông Diểu quyết định săn khỉ nhắc nhở một thực tế trong đời sống: Con người đang săn bắt vì thú vui, sở thích, lợi ích của bản thân. Đặc biệt, nhiều người hứng thú với những loài vật quý hiếm. ++ Tình trạng săn bắn thú rừng ở nước ta vô cùng phổ biến, diễn ra ở nhiều nơi. Bằng chứng: Trong năm 2024, hệ thống dữ liệu vi phạm về động vật hoang dã của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên Quốc gia Việt Nam (ENV) đã ghi nhận 3.126 vụ với 9.889 vi phạm liên quan đến hành vi săn bắt, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, nuôi nhốt, quảng cáo động vật hoang dã trái phép trên cả nước. Đáng chú ý, số vụ việc liên quan đến quảng cáo trên Internet chiếm đến 1.404 vụ việc. Trong năm 2024, ENV đã ghi nhận 1,235 cá thể động vật hoang dã do cơ quan chức năng tịch thu hoặc được người dân tự nguyện chuyển giao. Các loài thường bắt gặp trong vi phạm chủ yếu là khỉ, rùa và các loài chim hoang dã. + Nguyên nhân dẫn đến việc săn bắn động vật hoang dã ++ Do nguyên nhân chủ quan: Nhiều người thiếu ý thức, ham muốn vật chất, chỉ làm mong muốn làm giàu cho bản thân mà không nghĩ tới lợi ích của xã hội. Nhu cầu tiêu thụ tăng cao, có cung ắt có cầu, dẫn đến các loài động vật hoang dã bị săn bắt ngày càng nhiều. Bằng chứng: Theo số liệu từ kết quả khảo sát của Tổ chức Quốc tế về bảo tồn thiên nhiên Việt Nam năm 2022, điểm đến của 90% thú rừng bị săn bắt trái phép chính là các nhà hàng và các kênh tiêu thụ khác ở khu vực thành thị. Chỉ có 10% được tiêu thụ bởi những cá nhân sống gần khu vực săn, bẫy... ++ Do nguyên nhân khách quan: Thiếu kiến thức về thiên nhiên, sinh vật; luật pháp chưa có hiệu quả. + Hậu quả khi săn bắn thú rừng trái phép ++ Gây mất cân bằng sinh thái, gây ảnh hưởng tới thiên nhiên và con người. ++ Khiến cho mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người ngày càng tồi tệ. ++ Các động vật quý hiếm dần biến mất. + Giải pháp ++ Kêu gọi, khuyến khích mọi người xung quanh bảo vệ động vật hoang dã, đặc biệt là những loài vật quý hiếm. ++ Mỗi cá nhân cần tự nâng cao ý thức của bản thân trong việc bảo vệ động vật. ++ Pháp luật cần có những chính sách nghiêm khắc, nghiêm cấm các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép những động vật hoang dã. ++ Nhà nước cần tuyên truyền, nâng cao ý thức về việc bảo vệ động vật hoang dã để đảm bảo đa dạng sinh học, tạo môi trường sống an toàn cho những thú rừng hoang dã. + Phản đề ++ Mặc dù việc săn bắt động vật hoang dã để lại những hậu quả khôn lường nhưng nhiều người vì thiếu kiến thức khoa học, mong muốn chữa được những căn bệnh quái ác… mà không tiếc tiền chi để mua cao khỉ, sừng tê giác, mật gấu,... để chữa bệnh. Họ cho rằng việc mua bán đó là không sai vì đó chỉ là nỗ lực, cố gắng để chạy chữa, bảo vệ, cải thiện sức khoẻ. Như vậy, dù mục đích của họ không sai nhưng hành vi, việc làm của họ sai, nhận thức của họ thì lệch lạc. ++ Cũng có những người dù biết rằng đó là việc làm không tốt nhưng vì lợi nhuận khổng lồ có thể thu được nên vẫn sẵn sàng thực hiện. |
Kết bài | – Khẳng định lại vấn đề nghị luận. – Nêu bài học rút ra từ tác phẩm và vai trò của tác phẩm trong việc nhắc nhở độc giả về vấn đề xã hội. |
3. Bước 3: Viết bài
* Về nội dung:
– Viết rõ luận điểm bằng những câu văn mạch lạc, kết hợp từ ngữ chuyển ý hợp lí.
– Tăng sức thuyết phục bằng cách trích dẫn, sử dụng danh ngôn phù hợp.
– Kết hợp đối thoại với người đọc và vận dụng hiệu quả các yếu tố thuyết minh, tự sự, miêu tả, biểu cảm.
– Chọn ngôn ngữ phù hợp với đối tượng người đọc và mục đích viết.
– Để mở bài, kết bài hấp dẫn, có thể dẫn chuyện, trích danh ngôn, dùng hình ảnh so sánh, ví von hoặc nêu câu hỏi gợi tò mò.
* Về hình thức: Cần viết đúng hình thức bài văn: Tách dòng giữa các đoạn, lùi đầu mỗi đoạn, kết thúc đoạn có dấu chấm.
4. Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
– Về nội dung:
+ Đảm bảo bố cục đầy đủ các phần và nội dung của từng phần.
+ Sử dụng lí lẽ, bằng chứng thuyết phục, phù hợp, xác đáng.
+ Trao đổi ý kiến trái chiều một cách hợp lí.
– Về kĩ năng trình bày, diễn đạt:
+ Có mở bài, kết bài gây ấn tượng.
+ Sắp xếp luận điểm, lí lẽ, bằng chứng hợp lí.
+ Diễn đạt rõ ràng, rành mạch, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.
