Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm văn học (bài thơ) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bức tranh, pho tượng) (phần 2) SVIP

VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC (BÀI THƠ) HOẶC TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT (BỨC TRANH, PHO TƯỢNG) (PHẦN 2)

II. Hướng dẫn phân tích ngữ liệu tham khảo

2. Ngữ liệu tham khảo 2

Thiếu nữ chơi đàn nguyệt − tranh lụa của Mai Trung Thứ

Mai Trung Thứ dành hơn nửa cuộc đời của mình tại Pháp. Trong thời gian lưu lại Mâcon từ năm 1940 đến năm 1942, thực hành hội hoạ của ông đã trải qua một thay đổi lớn − ông từ bỏ sơn dầu trên vải và tập trung phần lớn nỗ lực vào việc tạo ra những bức tranh tinh tế trên lụa, một chất liệu đậm chất Á Đông. [...] Phẩm chất độc đáo của lụa, với sự mềm mại cũng như khả năng hút ẩm để tạo ra màu sắc tinh tế, làm toát lên sự nữ tính như trong bức hoạ Thiếu nữ chơi đàn nguyệt.

Khi bức tranh này được giới thiệu tại triển lãm vào năm 1943, người ta nhắc đến Mai Trung Thứ như là một "hoạ sĩ của những cảnh thân thuộc",... ghi nhận những nỗ lực của ông trong việc biến những cảnh sinh hoạt đời thường trở nên có giá trị. Đặc biệt, một trong những chủ đề chính của các hoạ sĩ chuyên vẽ khung cảnh thân thuộc là các cô thiếu nữ, như trong Thiếu nữ chơi đàn nguyệt, trọng tâm được đặt vào cô gái duyên dáng đang chơi đàn nguyệt, một loại nhạc cụ hai dây truyền thống của Việt Nam. Bức tranh không chỉ đem đến một sự hoà quyện đầy uyển chuyển và trữ tình giữa hình ảnh và âm thanh; nó còn mời gọi người xem trải nghiệm một khoảnh khắc thân mật mà thoáng qua, được ghi lại trong không gian hình ảnh.

Để vẽ Thiếu nữ chơi đàn nguyệt, Mai Trung Thứ sử dụng những kĩ thuật tạo hình phương Tây. Bố cục bức tranh dường như tuân theo quy tắc Một phần ba (1/3); thiếu nữ chơi đàn − chủ thể chính − ở vị trí chếch một chút về phía bên phải của đường cắt trung tâm, trong khi cô gái còn lại ngồi quay lưng với người xem và ở phía bên trái để tạo sự cân bằng thị giác.

Thiếu nữ chơi đàn không hướng ánh nhìn về phía khán giả trong khi ánh mắt của thiếu nữ thứ hai trong bức tranh và người xem đều hướng về phía cô. Hướng nhìn linh hoạt này cũng như các góc được tạo thành từ cơ thể họ đem đến chuyển động hài hoà cho bố cục, cho phép đôi mắt người xem dõi theo dấu vết thị giác đã được hoạ sĩ sắp đặt và tự do di chuyển quanh bức tranh. Ở đây, ánh mắt trầm ngâm và có phần xa cách của thiếu nữ chơi đàn đóng vai trò như một phương tiện giao tiếp đầy lí thú giữa người xem và tác phẩm, cùng giai điệu đàn nguyệt đầy mộng mơ vang lên giữa thinh không.

Điều thú vị là phông nền màu xanh ngọc lục bảo dịu nhẹ và những bông hoa trắng cắm trong bình hô ứng với tựa đề của cuốn sách nhỏ màu đỏ được đặt trên chiếc bàn thấp truyền thống − Ngọc Hoa (玉 花), tên của nữ nhân vật chính trong bộ truyện Nôm khuyết danh thế kỉ XVIII, Ngọc Hoa cổ tích truyện. Trong truyện, Ngọc Hoa không chỉ giữ trinh tiết và cứu chồng khỏi cõi âm; nàng còn tố cáo tội ác của tên bạo chúa đã giết chồng mình, qua đó tôn vinh và đề cao những phẩm chất kiên cường, đáng ngưỡng mộ của con người − đặc biệt là phụ nữ − những người không bao giờ đầu hàng trước bạo lực và cường quyền. Mai Trung Thứ đã cần trọng sắp đặt những đồ vật này theo một cách thức mới, sử dụng chúng để tái tạo không gian cho sự tự biểu đạt và ở một mức độ nào đó, cổ vũ quyền bình đẳng, tự chủ của phụ nữ Việt Nam hiện đại trong đời sống thường nhật.

Mai Trung Thứ đã sáng tạo ra một bức tranh sống động, có thể khơi dậy mọi giác quan. Như một chốn biểu diễn đầy sức gợi cảm, thấm đẫm những ẩn dụ thị giác vượt khỏi không gian và thời gian. Sức mạnh nghệ thuật của Mai Trung Thứ đến từ thực hành nghệ thuật hội hoạ kết hợp phong cách phương Tây lẫn Việt Nam, với cảm quan thị giác độc đáo. [...] Thiếu nữ chơi đàn nguyệt là minh chứng cho sự phát triển nghệ thuật hội hoạ của ông như một nghệ sĩ bậc thầy, người đã mở ra một chương mới trong lịch sử nghệ thuật Việt Nam hiện đại.

Theo bản dịch của Lưu Bích Ngọc

(Bản tiếng Anh của Yunwen Sung − "Lady Playing a Nguyet Cam"

(Thiếu nữ chơi đàn nguyệt),

https://luxuo.vn/culture/thieu-nu-choi-dan-nguyet-cua-mai-thu.html)