Quay lại giao diện cũ
Tự luận
Câu 9: (1,0 điểm) Hình ảnh người bà hiện lên như thế nào trong hai dòng thơ sau?
Bà ngoại trồng lúa, bà ngoại nhai trầu
Suốt một đời không đi ra ngoài mái đình bến nước
Hướng dẫn giải
Học sinh làm rõ hình ảnh của bà hiện lên trong hai dòng thơ:
Bà ngoại trồng lúa, bà ngoại nhai trầu
Suốt một đời không đi ra ngoài mái đình bến nước
- Bà là người giản dị, giữ gìn những vẻ đẹp truyền thống: trồng lúa, nhai trầu.
- Bà chịu nhiều nhọc nhằn, chưa bao giờ bước ra khỏi “mái đình bến nước” để được chiêm ngưỡng nhiều điều thú vị bên ngoài mà chỉ lo toan việc nhà, vất vả làm lụng quanh năm.
Câu 10: (1,0 điểm) Em có nhận xét thế nào về tình cảm, cảm xúc của tác giả được thể hiện trong văn bản?
Bài đọc:
THÁNG NĂM CỦA BÀ
Tháng năm có đàn chim ngói về ăn hạt trên cánh đồng bà ngoại
Trời thì xanh như không thể biếc hơn
Cháu đội nón đôi chân trần trên đất
Gặt về phơi cả ba tháng nhọc nhằn
Ba tháng nhọc nhằn nuôi mày lớn lúa ơi
Hoa cỏ may đan chéo bàn chân bà tứa máu
Mồ hôi xuống như mưa là tháng sáu
Lưng bà còng lưng lúa trĩu như nhau
Bà ngoại trồng lúa, bà ngoại nhai trầu
Suốt một đời không đi ra ngoài mái đình bến nước
Nỗi vất vả ấy lấy gì mà đo được
Như hạt thóc nảy mầm trổ bông
Tháng năm này cánh đồng bà có nhiều chim ngói không
Lưng bà mỗi ngày lại gần hơn mặt đất
Cháu mong lắm được trở về đi gặt
Phơi giúp bà hạt giống để mùa sau.
(Bình Nguyên Trang, Chỉ em và chiếc bình pha lê biết,
NXB Hội Nhà văn, 2003, tr.87 – 88)
Hướng dẫn giải
Học sinh nhận xét về tình cảm, cảm xúc của tác giả được thể hiện trong văn bản.
- Yêu thương, kính trọng bà.
- Thương xót cho bà vì phải chịu nhiều vất vả.
- Mong muốn giúp đỡ bà.
- …
--> Những tình cảm chân thành, giản dị, thể hiện sự hiếu thảo của người cháu.
Tinh thần lạc quan vượt qua khó khăn, sự tôi luyện bản thân trước nghịch cảnh là vấn đề mà Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi gắm qua nhiều bài thơ trong tập Ngục trung nhật kí.
Anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ sau:
TỰ MIỄN
Hồ Chí Minh
Phiên âm
Một hữu đông hàn tiều tuỵ cảnh,
Tương vô xuân noãn đích huy hoàng.
Tai ương bả ngã lai đoàn luyện,
Sử ngã tinh thần cánh kiện cường.
Dịch nghĩa
Không có cảnh mùa đông tiêu điều rét mướt,
Sẽ không có mùa xuân ấm áp huy hoàng;
Tai ương rèn luyện ta,
Khiến cho tinh thần ta càng thêm hăng hái.
Dịch thơ
TỰ KHUYÊN MÌNH
Ví không có cảnh đông tàn,
Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân
Nghĩ mình trong bước gian truân,
Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng.
Hướng dẫn giải
a. Xác định đúng yêu cầu của đề: Nghị luận văn học.
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ Tự miễn.
c. Đề xuất được hệ thống ý làm rõ vấn đề bài viết:
- Mở bài: Giới thiệu tác phẩm; vấn đề nghị luận.
- Thân bài:
+ Quy luật vận động của đất trời: hình ảnh “đông hàn” (mùa đông lạnh); “xuân noãn” (mùa xuân ấm áp): cái nhìn biện chứng về cuộc sống, thể hiện niềm tin, lạc quan, yêu đời.
+ Từ quy luật của trời đất nghĩ về bản thân: “Tai ương bả ngã lai đoàn luyện” (Tai ương rèn luyện ta) để có “Sử ngã tinh thần cánh kiện cường” (Khiến cho tinh thần ta càng thêm hăng hái): thể hiện tinh thần, ý chí vượt lên nghịch cảnh của người cộng sản.
+ Nghệ thuật: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt; ngôn ngữ chọn lọc, hàm súc “ý tại ngôn ngoại”; cấu tứ giản dị.
* Đánh giá tác dụng của những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật
+ Thể hiện vẻ đẹp tâm hồn; tiêu biểu cho phong cách thơ Hồ Chí Minh.
+ Truyền cho người đọc lẽ sống tốt đẹp: niềm tin cuộc sống, vào lí tưởng; tinh thần sẵn sàng chấp nhận gian khó, đương đầu với khó khăn, thử thách.
+ Mở rộng, so sánh (nếu có) với các bài thơ khác của Hồ Chí Minh.
- Kết bài:
+ Khẳng định lại một cách khái quát những đặc sắc về nghệ thuật: giá trị tư tưởng và giá trị thẩm mĩ của bài thơ.
+ Nêu tác động của tác phẩm đối với bản thân.
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Sử dụng hình ảnh, từ ngữ, biện pháp tu từ độc đáo; lời văn trau chuốt, sinh động, gợi cảm.