I − Một số yếu tố hình thức của thơ bốn chữ và thơ năm chữ
1. Khái quát
− Số lượng dòng trong mỗi bài thơ không hạn chế.
− Bài thơ bốn chữ và năm chữ có thể chia khổ hoặc không.
2. Đặc điểm của thơ bốn chữ và thơ năm chữ
− Cách gieo vần trong thơ bốn chữ và thơ năm chữ:
+ Vần thường được gieo ở cuối dòng (vần chân), đôi khi xuất hiện ở giữa dòng (vần lưng).
+ Ngoài ra còn có nhiều cách gieo vần như: vần liền (các dòng thơ đứng cạnh nhau hiệp vần), vần cách (các dòng cách nhau ít nhất một dòng mới hiệp vần), vần hỗn hợp (kết hợp nhiều kiểu gieo vần trong cùng một bài thơ).
+ Việc gieo vần góp phần tạo nên sự hài hòa về âm thanh, giúp bài thơ dễ đọc, dễ nhớ và tăng sức biểu cảm.
− Nhịp thơ:
− Thơ bốn chữ và thơ năm chữ gần gũi với đồng dao, vè, thích hợp với việc kể chuyện.
− Hình ảnh trong thơ thường quen thuộc với cuộc sống, dễ gợi liên tưởng và giàu sức gợi cảm.
− Hai thể thơ này thích hợp để kể chuyện, bộc lộ tình cảm, miêu tả thiên nhiên, con người hoặc những kỉ niệm tuổi thơ.
II − Nói giảm nói tránh
1. Khái niệm
2. Tác dụng
3. Một số cách nói giảm nói tránh thường gặp
− Dùng từ ngữ có sắc thái nhẹ hơn.
Ví dụ: mất → qua đời, hy sinh.
− Dùng cách diễn đạt gián tiếp.
Ví dụ: Ông ấy tuổi đã cao, sức khỏe không còn như trước.
− Dùng từ phủ định để giảm mức độ.
Ví dụ: không được đẹp thay cho xấu.
* Lưu ý: Không nên lạm dụng nói giảm nói tránh trong những trường hợp cần thông tin chính xác, rõ ràng như báo cáo khoa học, văn bản hành chính hoặc hướng dẫn an toàn.
