Quay lại giao diện cũ
Phần II. Tự luận (3 điểm)
Vi sinh vật có những kiểu dinh dưỡng nào? Phân biệt các kiểu dinh dưỡng đó (nguồn năng lượng, nguồn carbon, ví dụ vi sinh vật điển hình).
Hướng dẫn giải
Vi sinh vật có 4 kiểu dinh dưỡng chính: Quang tự dưỡng, hóa tự dưỡng, quang dị dưỡng, hóa dị dưỡng.
Phân biệt các kiểu dinh dưỡng như sau:
| Nguồn năng lượng | Nguồn carbon | Ví dụ | |
| Quang tự dưỡng | Ánh sáng | CO2 | Vi khuẩn lam, vi tảo |
| Hóa tự dưỡng | Phản ứng hóa học (chất vô cơ) | CO2 | Vi khuẩn oxy hóa hydrogen |
| Quang dị dưỡng | Ánh sáng | Chất hữu cơ | Vi khuẩn không lưu huỳnh màu lục và màu tía |
| Hóa dị dưỡng | Phản ứng hóa học (chất hữu cơ) | Chất hữu cơ | Đa số vi khuẩn, vi nấm, động vật nguyên sinh |
Cho các bước thực hành nghiên cứu vi khuẩn như sau.
Bước 1: Chuẩn bị vết bôi. Lấy mẫu vi khuẩn Gram + và Gram - trộn với nhau.
Bước 2: Nhuộm mẫu với dung dịch tím kết tinh và iodine.
Bước 3: Rửa mẫu bằng cồn và nước sạch. Nhuộm tiếp mẫu với dung dịch fuchsin màu đỏ trong 1 - 2 phút.
Bước 4: Rửa mẫu bằng nước sạch và thấm khô.
Bước 5: Soi mẫu dưới kính hiển vi.
a) Sử dụng phương pháp trên có thể nghiên cứu được những đặc điểm nào của vi khuẩn?
b) Vi khuẩn có những hình thức sinh sản nào? Phương pháp trên có thể xác định được vi khuẩn đang quan sát có hình thức sinh sản nào hay không?
Hướng dẫn giải
a) Sử dụng phương pháp trên có thể nghiên cứu được những đặc điểm nào của vi khuẩn?
- Nghiên cứu được hình thái của vi khuẩn: Phát hiện được vi khuẩn có hình cầu, trực khuẩn hay dạng xoắn.
- Nghiên cứu được định loại vi khuẩn: Nếu vi khuẩn bắt màu tím của tím kết tinh là vi khuẩn Gram +, bắt màu đỏ của fuchsin là vi khuẩn Gram -.
b) Vi khuẩn có những hình thức sinh sản nào? Phương pháp trên có thể xác định được vi khuẩn đang quan sát có hình thức sinh sản nào hay không?
Vi khuẩn thuộc nhóm vi sinh vật nhân sơ, có thể sinh sản theo 3 hình thức: Phân đôi, nảy chồi hoặc hình thành bảo tử.
Phương pháp trên không thể giúp xác định được vi khuẩn đang quan sát có hình thức sinh sản nào vì để làm được điều đó cần phải quan sát qua một thời gian vi khuẩn sinh trưởng, phát triển và sinh sản, trong khi đó phương pháp nhuộm Gram là phương pháp quan sát mẫu bằng cách cố định vi sinh vật.
Quan sát hình ảnh một tế bào của một loài sinh vật dưới đây.
a) Tế bào trên đang ở kì nào của quá trình phân bào nào? Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (2n) của loài trên là bao nhiêu?
b) Sau khi phân bào xong đếm được tổng cộng có 192 nhiễm sắc thể thì có bao nhiêu tế bào đã tham gia phân bào?
Hướng dẫn giải
a) Tế bào trên đang ở kì nào của quá trình phân bào nào? Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (2n) của loài trên là bao nhiêu?
Tế bào trên có 8 nhiễm sắc thể kép xếp thành 2 hàng trên mặt phẳng xích đạo, chứng tỏ tế bào đang ở kì giữa của quá trình giảm phân I.
Ở kì giữa của quá trình giảm phân I, tế bào mang bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (2n) ở dạng kép. Trong hình, tế bào có 8 nhiễm sắc thể kép tương ứng với 4 cặp tương đồng, vậy bộ nhiễm sắc thể của loài trên 2n = 8.
b) Sau khi phân bào xong đếm được tổng cộng có 192 nhiễm sắc thể thì có bao nhiêu tế bào đã tham gia phân bào?
Gọi số tế bào tham gia giảm phân là x.
Một lần giảm phân sẽ phân bào 2 lần, tạo ra 4 tế bào con, mỗi tế bào con mang bộ nhiễm sắc thể đơn bội n = 8 : 2 = 4.
→ Tổng số nhiễm sắc thể trong các tế bào con sau giảm phân là:
x × 4 × n = x × 4 × 4 = x × 16 = 192
→ x = 192 : 16 = 12
Vậy có tổng 12 tế bào đã tham gia giảm phân.