CÂU HỎI TỰ LUẬN TIN HỌC 8 CUỐI HK I
BÀI 4: ĐẠO ĐỨC VÀ VĂN HÓA TRONG SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ KĨ THUẬT SỐ
Câu 1 (Mức độ: Nhận biết - Thông hiểu)
Câu hỏi:
Em hãy liệt kê ít nhất 3 hành vi bị coi là vi phạm đạo đức, pháp luật hoặc thiếu văn hóa khi sử dụng công nghệ kĩ thuật số. Tại sao chúng ta cần tuân thủ các quy định này?
Đáp án:
- Các hành vi vi phạm bao gồm:
- 1. Quay phim, chụp ảnh tại các nơi có biển cấm (rạp chiếu phim, khu vực an ninh...).
- 2. Ghi âm, chụp ảnh hoặc quay video người khác và phát tán lên mạng khi chưa có sự đồng ý của họ.
- 3. Tải và sử dụng các sản phẩm số (bài hát, video, phần mềm...) có bản quyền mà không xin phép hoặc trả phí.
- 4. Sử dụng ngôn từ thô tục, bắt nạt hoặc bôi nhọ danh dự người khác trên mạng xã hội.
- 5. Chia sẻ tin giả (fake news) hoặc các trang web độc hại, bạo lực.
- Lý do cần tuân thủ:
- Để bảo vệ bản thân và tôn trọng quyền riêng tư, danh dự của người khác.
- Góp phần xây dựng một môi trường mạng lành mạnh, văn minh.
- Tránh các rắc rối về mặt pháp lý (bị phạt tiền, truy cứu trách nhiệm).
Câu 2 (Mức độ: Vận dụng)
Câu hỏi:
Tình huống: Bạn A chụp một bức ảnh chân dung rất đẹp của bạn B trong buổi dã ngoại. Sau đó, bạn A tự ý dùng bức ảnh này để tham gia một cuộc thi nhiếp ảnh trên mạng mà không hỏi ý kiến của B.
Theo em, hành động của bạn A có vi phạm không? Nếu là B, em sẽ xử lý tình huống này như thế nào?
Đáp án:
- Nhận định: Hành động của bạn A là vi phạm. Mặc dù A là người chụp (tác giả bức ảnh), nhưng B là nhân vật trong ảnh (chủ thể quyền nhân thân đối với hình ảnh). Việc sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác vào mục đích công cộng (thi ảnh) mà chưa được sự đồng ý là vi phạm quyền riêng tư và thiếu tôn trọng người khác.
- Cách xử lý nếu là B:
- 1. Trao đổi trực tiếp, nhẹ nhàng với A để giải thích rằng mình không đồng ý việc hình ảnh bị sử dụng khi chưa cho phép.
- 2. Yêu cầu A gỡ bỏ bức ảnh khỏi cuộc thi hoặc xin rút lại bài dự thi.
- 3. Nếu A không hợp tác, có thể nhờ sự can thiệp của thầy cô giáo hoặc báo cáo (report) với ban tổ chức cuộc thi về vấn đề bản quyền hình ảnh.
BÀI 5: SỬ DỤNG BẢNG TÍNH GIẢI QUYẾT BÀI TOÁN THỰC TẾ
Câu 3 (Mức độ: Nhận biết)
Câu hỏi:
Trong Excel, địa chỉ tương đối và địa chỉ tuyệt đối khác nhau như thế nào? Hãy cho ví dụ minh họa về cách viết của hai loại địa chỉ này.
Đáp án:
- Địa chỉ tương đối:
- Là địa chỉ ô sẽ tự động thay đổi khi sao chép công thức sang một ô khác.
- Ví dụ: A1, B5, C10.
- Địa chỉ tuyệt đối:
- Là địa chỉ ô cố định, không thay đổi khi sao chép công thức đến bất kỳ đâu.
- Được nhận biết bằng dấu $ trước tên cột và tên hàng.
- Ví dụ: $A$1 (cố định cả cột và hàng), $D$5.
Câu 4 (Mức độ: Vận dụng)
Câu hỏi:
Cho bảng tính quản lý bán hàng gồm:
- Cột C: Số lượng (bắt đầu từ C4)
- Cột D: Đơn giá (bắt đầu từ D4)
- Ô F2: Chứa % Thuế VAT (giá trị cố định là 10%)
Em hãy viết công thức tính cho ô E4 (Thành tiền) và ô G4 (Tiền thuế) sao cho khi sao chép công thức xuống các dòng dưới (E5, E6... và G5, G6...) thì kết quả vẫn đúng.
Đáp án:
- Công thức tính Thành tiền (tại ô E4):
= C4 * D4
(Giải thích: Sử dụng địa chỉ tương đối vì Số lượng và Đơn giá cần thay đổi theo từng mặt hàng ở từng dòng).
- Công thức tính Tiền thuế (tại ô G4):
= E4 * $F$2
(Giải thích: E4 là Thành tiền (tương đối) cần thay đổi theo dòng, nhưng $F$2 là ô chứa % Thuế (tuyệt đối) cần giữ nguyên cho tất cả các mặt hàng).
BÀI 6: SẮP XẾP VÀ LỌC DỮ LIỆU
Câu 5 (Mức độ: Thông hiểu)
Câu hỏi:
Chức năng Sắp xếp (Sort) và Lọc (Filter) dữ liệu giúp ích gì cho người dùng khi làm việc với bảng tính? Khi nào thì chúng ta nên sử dụng Lọc thay vì Sắp xếp?
Đáp án:
- Chức năng Sắp xếp: Giúp hoán đổi vị trí các hàng để dữ liệu hiển thị theo một trình tự nhất định (tăng dần/giảm dần, A-Z/Z-A), giúp dễ dàng quan sát, tra cứu và so sánh.
- Chức năng Lọc: Giúp chỉ hiển thị các dòng thỏa mãn một hoặc nhiều điều kiện cụ thể, các dòng không thỏa mãn sẽ bị ẩn đi (nhưng không bị xóa).
- Khi nào dùng Lọc: Khi ta chỉ quan tâm đến một nhóm dữ liệu nhỏ cụ thể trong một bảng lớn (ví dụ: chỉ xem danh sách học sinh Nữ, hoặc chỉ xem các mặt hàng có tồn kho < 10) mà không muốn làm xáo trộn thứ tự gốc của bảng.
Câu 6 (Mức độ: Vận dụng)
Câu hỏi:
Giả sử em có một danh sách điểm thi của lớp. Em muốn sắp xếp danh sách này sao cho:
- Các bạn có Tên được xếp theo thứ tự bảng chữ cái (A-Z).
- Nếu Tên giống nhau, thì sắp xếp theo Họ đệm (A-Z).
Em hãy trình bày ngắn gọn các bước thực hiện trên phần mềm bảng tính.
Đáp án:
Các bước thực hiện Sắp xếp theo nhiều tiêu chí:
- Bôi đen (chọn) vùng bảng dữ liệu cần sắp xếp (bao gồm cả tiêu đề cột).
- Vào thẻ Data, chọn lệnh Sort.
- Trong hộp thoại Sort xuất hiện:
- Tại dòng Sort by: Chọn cột Tên, mục Order chọn A to Z.
- Nhấn nút Add Level để thêm cấp độ sắp xếp thứ hai.
- Tại dòng Then by: Chọn cột Họ đệm, mục Order chọn A to Z.
- Nhấn OK để hoàn tất.
BÀI 7: TRÌNH BÀY DỮ LIỆU BẰNG BIỂU ĐỒ
Câu 7 (Mức độ: Nhận biết - Thông hiểu)
Câu hỏi:
Hãy nêu công dụng chính của 3 loại biểu đồ phổ biến: Biểu đồ cột, Biểu đồ đường (đoạn thẳng) và Biểu đồ hình tròn.
Đáp án:
- Biểu đồ cột (Column Chart): Dùng để so sánh dữ liệu giữa các đối tượng khác nhau (ví dụ: so sánh doanh thu của các chi nhánh, điểm số của các tổ).
- Biểu đồ đường (Line Chart): Dùng để thể hiện xu hướng thay đổi của dữ liệu theo thời gian hoặc một quá trình (ví dụ: biểu đồ nhiệt độ trong tuần, sự tăng trưởng dân số qua các năm).
- Biểu đồ hình tròn (Pie Chart): Dùng để so sánh tỉ lệ phần trăm của các thành phần trong một tổng thể (ví dụ: tỉ lệ xếp loại học lực của cả lớp, cơ cấu doanh thu).
Câu 8 (Mức độ: Vận dụng)
Câu hỏi:
Em có bảng dữ liệu thống kê "Số lượng sách giáo khoa quyên góp được của 4 tổ lớp 8A" như sau:
- Tổ 1: 15 cuốn
- Tổ 2: 20 cuốn
- Tổ 3: 12 cuốn
- Tổ 4: 18 cuốn
Theo em, nên dùng loại biểu đồ nào để so sánh số lượng sách giữa các tổ một cách trực quan nhất? Hãy mô tả các bước cơ bản để tạo biểu đồ đó.
Đáp án:
- Lựa chọn: Nên dùng Biểu đồ cột (Column Chart) vì mục đích là so sánh số lượng (độ lớn) giữa các đối tượng ngang hàng (các tổ).
- Các bước thực hiện:
- 1. Nhập dữ liệu vào bảng tính (Cột A: Tên tổ, Cột B: Số lượng).
- 2. Bôi đen vùng dữ liệu cần vẽ (bao gồm cả tên tổ và số lượng).
- 3. Vào thẻ Insert > Tại nhóm Charts, chọn biểu tượng biểu đồ cột (Insert Column or Bar Chart).
- 4. Chọn kiểu biểu đồ Clustered Column (Cột chùm).
- 5. Chỉnh sửa tiêu đề biểu đồ và thêm các nhãn dữ liệu (Data Labels) nếu cần để biểu đồ rõ ràng hơn.
