pin

Ngữ văn 9. Tiết 161,162. Tổng kết văn học (Văn học hiện đại)

Câu 1. LẬP BẢNG HỆ THỐNG CÁC THỂ LOẠI VH HIỆN ĐẠI THEO MẪU SAU

 

 Truyện

- (Lớp 6)

- (Lớp 8)

- (Lớp 9)

 

- (Lớp 6)

- (Lớp 7)

- (Lớp 8)

 Thơ

- (Lớp 6)

- (Lớp 7)

- (Lớp 8)

- (Lớp 9)

Nghị luận

- (Lớp 7)

- (Lớp 8)

- (Lớp 9)

Guide icon Hướng dẫn giải

 Truyện

- Bài học đường đời đầu tiên (trích "Dế Mèn phiêu lưu kí"); Sông nước Cà Mau (Trích "Đất rừng phương Nam"); Vượt thác (Trích "Quê nội");

Bức tranh của em gái tôi (Lớp 6);

- Lão Hạc, Tức nước vỡ bờ, Tôi đi học  (Lớp 8);

- Làng, Lặng lẽ Sa Pa, Chiếc lựơc ngà, Những ngôi sao xa xôi (Lớp 9).

 

- Cô Tô, Cây tre (Lớp 6);

- Một thứ quà của lúa non: Cốm, Mùa xuân của tôi - V.Bằng, Sài Gòn tôi yêu - Minh Hương (L7);

- Trong lòng mẹ  (Lớp 8).

 Thơ

- Lượm, Đêm nay Bác không ngủ, Mưa (L 6);

- Cảnh khuya, Nguyên tiêu, Tiếng gà trưa (L7);

- Đập đá ở Côn Lôn, Muốn làm thằng Cuội, Ông đồ - V.Đ.Liên, Nhớ rừng, Quê hương, Tức cảnh Pác Bó, Vọng nguyệt, Tẩu lộ, Khi con tu hú (L 8).

- Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Đoàn thuyền đánh cá, Bếp lửa, Viếng lăng Bác, Mùa xuân nho nhỏ, Ánh trăng, Nói với con, Sang thu.

Nghị luận

- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Đức tính giản dị của Bác Hồ, Sự giầu đẹp của tiếng Việt, Ý nghĩa văn chương (L7);

- Thuế máu (L8);

- Tiếng nói của văn nghệ, Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới (L9).

Bạn cần phải Đăng nhập để trả lời câu hỏi này

Câu 2. Đọc yêu cầu bài tập 2a trang 134, hoàn thành bài tập

Guide icon Hướng dẫn giải

Bộ phận văn học chữ Hán:

Tên tác phẩm

Tác giả

Thể loại

Con hổ có nghĩa

Vũ Trinh sưu tầm

 

Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng

Hồ Nguyên Trừng

 

Sông núi nước Nam

Lí Thường Kiệt

Thơ

Phò giá về kinh

Trần Quang Khải

Thơ

Thiên Trường vãn vọng

Trần Nhân Tông

Thơ

Côn Sơn ca

Nguyễn Trãi

Thơ

Chiếu dời đô

Lí Công Uẩn

Chiếu

Hịch tướng sĩ

Trần Quốc Tuấn

Hịch

Bình Ngô đại cáo

Nguyễn Trãi

Thơ

Bàn luận về phép học

Nguyễn Thiếp

Tấu

Chuyện người con gái Nam Xương

Nguyễn Trãi

Truyện

 

 Các văn bản bằng chữ Nôm:

Tên tác phẩm

Tác giả

Thể loại

Sau phút chia li

Đoàn Thị Điểm

Thơ song thất lục bát

Bánh trôi nước

Hồ Xuân Hương

Thất ngôn tứ tuyệt

Qua đèo Ngang

Bà Huyện Thanh Quan

Thất ngôn bát cú

Bạn đến chơi nhà

Nguyễn Khuyến

Thất ngôn bát cú

Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác

Phan Bội Châu

Thất ngôn bát cú

Đập đá ở Côn Lôn

Phan Châu Trinh

Thơ thất ngôn bát cú

Muốn làm thằng Cuội

Tản Đà

Thơ thất ngôn bát cú

Hai chữ nước nhà

Trần Tuấn Khải

Song thất lục bát

Chị em Thúy Kiều

Nguyễn Du

Truyện thơ

Kiều ở lầu Ngưng Bích

Nguyễn Du

Truyện thơ

Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

Nguyễn Đình Chiểu

Truyện thơ

Bạn cần phải Đăng nhập để trả lời câu hỏi này

Câu 3. Nêu những điểm phân biệt VHDG với VH viết

Guide icon Hướng dẫn giải
 

Văn học dân gian

Văn học viết

Lực lượng sáng tác

Sáng tác chung của tập thể

Sáng tác cá nhân, của tác giả riêng

Thời gian sáng tác

Khó xác định thời gian sáng tác

Có sự lưu truyền rõ ràng bằng văn tự

Hình thức lưu truyền

Hình thức lưu truyền bằng miệng, mãi về sau có sự ghi chép

Lưu truyền bằng văn tự

Dị bản

Thường có nhiều dị bản ở các vùng miền khác nhau

Chỉ có duy nhất một văn bản, không có dị bản

Thể loại

Cổ tích, thần thoại, truyền thuyết, ca dao, tục ngữ…

Thơ, truyện, tiểu thuyết, tùy bút, bút kí…

 

Bạn cần phải Đăng nhập để trả lời câu hỏi này

Câu 3. Nêu và phân tích 1 số dẫn chứng cho thấy tinh thần yêu nước là một nội dung nổi bật trong VHVN qua các thời kỳ.

Guide icon Hướng dẫn giải

Tinh thần yêu nước là một nội dung nội bật trong ba thời kì văn học: chủ nghĩa yêu nước, tinh thần yêu nước luôn là đối tượng, nguồn cảm hứng cho sáng tác của nhiều tác giả

- Trung đại (thế kỉ X- XIX): thể hiện các áng thơ: Sông núi nước Nam, Phò giá về kinh, Bình Ngô đại cáo, Hịch tướng sĩ…

- Đầu thế kỉ XX- Cách mạng tháng Tám 1945: thể hiện qua các tác phẩm của Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hồ Chí Minh…

- Sau cách mạng tháng Tám, tinh thần yêu nước thể hiện trong các tác phẩm: Làng, Lặng lẽ Sa Pa, Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Những ngôi sao xa xôi, Đoàn thuyền đánh cá…

Bạn cần phải Đăng nhập để trả lời câu hỏi này

Câu 5. Nêu những biểu hiện của tư tưởng nhân đạo trong 1 tác phẩm tiêu biểu của VH trung đại và 1 tác phẩm VH hiện đại

Guide icon Hướng dẫn giải

Biểu hiện của tư tưởng nhân đạo:

- Ca ngợi, khẳng định những giá trị tốt đẹp của con người

- Tố cáo, lên án những thế lực đen tối, phản động, chà đạp lên phẩm chất và nhân cách con người

- Tin tưởng vào bản chất tốt đẹp, lương thiện của con người

- Bảo vệ bênh vực quyền sống, quyền hạnh phúc của con người, nhất là phụ nữ và trẻ em

Bạn cần phải Đăng nhập để trả lời câu hỏi này

Câu 6. Hoàn thành bài tập 2e trang 135.

Guide icon Hướng dẫn giải

Thể loại chính của VHDG

Định Nghĩa

– Truyền thuyết

là một thể loại văn học dân gian, ra đời sau truyện thần thoại, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo, các nhân vật, sự kiện đều liên quan đến lịch sử, là những truyện truyền miệng kể lại truyện tích các nhân vật lịch sử hoặc giải thích nguồn gốc các phong vật địa phương theo quan điểm của nhân dân, biện pháp nghệ thuật phổ biến của nó là khoa trương, phóng đại, đồng thời nó cũng sử dụng yếu tố hư ảo, thần kỳ như cổ tích và thần thoại.

– Truyện cổ tích

là một thể loại văn học được tự sự dân gian sáng tác có xu thế hư cấu, bao gồm cổ tích thần kỳ, cổ tích thế sự, cổ tích phiêu lưu và cổ tích loài vật. Đây là loại truyện ngắn, chủ yếu kể về các nhân vật dân gian hư cấu, như tiên, yêu tinh, thần tiên, quỷ, người lùn, người khổng lồ, người cá, hay thần giữ của, và thường là có phép thuật, hay bùa mê. 

– Truyện cười

là một lĩnh vực truyện kể dân gian rộng lớn, đa dạng, phức tạp bao gồm những hình thức được gọi bằng những danh từ khác nhau như: truyện tiếu lâm, truyện khôi hài, truyện trào phúng, truyện trạng, giai thoại hài hước…

– Truyện ngụ ngôn

Truyện ngụ ngôn là truyện kể có tính chất thế sự, dùng cách ẩn dụ để thuyết minh cho một chủ đề luân lý, triết lý một quan niệm nhân sinh hay một nhận xét về thực tế xã hội

– Ca dao – dân ca

Ca dao là những câu thơ có thể hát thành những làn điệu dân ca, ru con… hoặc ca dao là lời dân ca đã lược bỏ đi những luyến láy khi hát. Ca dao để lại dấu vết rõ rệt nhất trong ngôn ngữ văn học. Phần lớn nội dung ca dao thể hiện tình yêu nam nữ, ngoài ra còn có những nội dung khác của ca dao: quan hệ gia đình, các mối quan hệ phức tạp khác trong xã hội.

– Tục ngữ

là những câu nói đúc kết kinh nghiệm của dân gian về mọi mặt như: tự nhiên, lao động sản xuất và xã hội, được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ, lời ăn tiếng nói và khuyên răn. Nó ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, có nhịp điệu, có hình ảnh.

– Chèo

Chèo là loại hình nghệ thuật sân khấu cổ truyền Việt Nam. Chèo phát triển mạnh ở phía bắc Việt Nam với trọng tâm là vùng châu thổ sông Hồng cùng hai khu vực lan tỏa là trung du miền núi Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Loại hình sân khấu này phát triển cao, giàu tính dân tộc. Chèo mang tính quần chúng và được coi là loại hình sân khấu của hội hè với đặc điểm sử dụng ngôn ngữ đa thanh, đa nghĩa kết hợp với cách nói ví von giàu tính tự sự, trữ tình.

Bạn cần phải Đăng nhập để trả lời câu hỏi này