II. VIỆT NAM HỘI NHẬP KHU VỰC VÀ QUỐC TẾ

1. Tác động của toàn cầu hoá đối với Việt Nam

Toàn cầu hoá mang lại cả tác động tích cực và tác động tiêu cực đối với Việt Nam trên nhiều lĩnh vực.

a. Tác động tích cực:

✽ Về kinh tế:

- Toàn cầu hoá tạo điều kiện để Việt Nam:

+ Phát triển kinh tế thông qua tự do thương mại.

+ Thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

+ Tiếp nhận, chuyển giao khoa học - công nghệ.

+ Nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá và dịch vụ.

+ Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá gắn với xuất khẩu.

- Biểu hiện:

+ Phát triển nhiều ngành kinh tế hiệu quả cao như: Công nghệ thông tin, tài chính, du lịch.

+ Hoạt động thương mại quốc tế và đầu tư nước ngoài góp phần: Nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh xuất khẩu.

+ Thu hút nguồn vốn để phát triển cơ sở hạ tầng: Bưu chính - viễn thông, cầu, cảng, sân bay, đường cao tốc.

+ Gia tăng sự kết nối của Việt Nam với thế giới.

Hình 1. Một góc Thành phố Hồ Chính Minh hiện nay

✽ Về chính trị:

- Quá trình hội nhập quốc tế và khu vực góp phần:

+ Tăng cường ảnh hưởng chính trị của Việt Nam.

+ Nâng cao vị thế quốc gia.

+ Khẳng định uy tín của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Hình 2. Đại sứ Bùi Lê Thái, Trưởng đoàn Việt Nam đã tham dự các sự kiện và tiến hành các hoạt động của Đoàn trong khuôn khổ Diễn đàn chính trị Á - Âu lần thứ 6 tại Hung-ga-ri (2025)

✽ Về văn hoá - xã hội:

- Toàn cầu hoá góp phần:

+ Đa dạng hoá nền kinh tế.

+ Tạo thêm nhiều việc làm.

+ Cải thiện các chỉ số xã hội.

+ Tiếp thu các giá trị văn hoá mới.

+ Phát triển các ngành công nghiệp văn hoá.

- Biểu hiện:

+ Chất lượng giáo dục và y tế được nâng lên.

+ Nền văn hoá Việt Nam ngày càng đa dạng, phong phú.

+ Có điều kiện học hỏi và tiếp thu tinh hoa văn hoá thế giới.

+ Công nghiệp văn hoá mở rộng ra thị trường toàn cầu.

✽ Về khoa học - kĩ thuật và công nghệ:

- Toàn cầu hoá tạo điều kiện để Việt Nam:

+ Tiếp nhận thành tựu khoa học - công nghệ của thế giới.

+ Mở rộng hợp tác, trao đổi và đổi mới sáng tạo.

+ Nâng cao chất lượng khoa học - công nghệ trong nước.

- Biểu hiện

+ Nhiều doanh nghiệp nước ngoài đầu tư các nhà máy công nghệ cao.

+ Thành lập các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D).

+ Chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.

+ Hỗ trợ phát triển nhiều ngành công nghiệp.

Hình 3. Hoạt động nghiên cứu tại SHTP Labs, TP Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh

b. Tác động tiêu cực:

✽ Về kinh tế:

- Toàn cầu hoá làm cho Việt Nam phải đối mặt với:

+ Sự cạnh tranh gay gắt giữa các nền kinh tế.

+ Nguy cơ mất thị phần ngay trên thị trường trong nước.

+ Sự phụ thuộc lớn hơn vào vốn đầu tư và công nghệ nước ngoài.

+ Dễ chịu tác động từ các biến động của kinh tế thế giới.

✽ Về chính trị:

- Toàn cầu hoá làm:

+ Gia tăng sự liên kết và phụ thuộc giữa các quốc gia.

+ Đặt ra nhiều nguy cơ và thách thức đối với chủ quyền quốc gia.

- Biểu hiện:

+ Việt Nam phải thực hiện các quy tắc, tiêu chuẩn quốc tế.

+ Một số quy định quốc tế có thể chưa phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

+ Có thể ảnh hưởng đến quyền lợi và quyền lựa chọn của Việt Nam trong một số vấn đề chính trị.

✽ Về văn hoá - xã hội:

- Toàn cầu hoá có thể làm:

+ Gia tăng khoảng cách giàu nghèo.

+ Gia tăng bất bình đẳng thu nhập.

+ Phát sinh nhiều loại tội phạm xuyên quốc gia.

+ Đặt ra nguy cơ mai một bản sắc văn hoá dân tộc.

- Biểu hiện:

+ Khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn ngày càng lớn.

+ Gia tăng các loại tội phạm: Buôn bán người, buôn bán trẻ em, buôn bán và vận chuyển ma tuý xuyên quốc gia.

+ Một số giá trị văn hoá truyền thống bị suy giảm.

+ Xuất hiện các lối sống trái với thuần phong mĩ tục.

✽ Về môi trường:

- Quá trình hội nhập và phát triển làm gia tăng việc khai thác tài nguyên thiên nhiên, từ đó phát sinh nhiều vấn đề môi trường.

- Biểu hiện:

+ Ô nhiễm môi trường.

+ Cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên.

+ Biến đổi khí hậu.