I. MỘT SỐ TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM

4. Cơ đốc giáo

✽ Nguồn gốc:

- Do Giê-su sáng lập vào khoảng đầu Công nguyên tại vùng đất của người Do Thái.

- Có hai hệ phái phổ biến ở Việt Nam: Công giáo và Tin Lành.

✽ Quá trình phát triển ở Việt Nam:

- Công giáo:

+ Thế kỷ XVII được du nhập qua giáo sĩ phương Tây.

+ Dưới thời Nguyễn bị cấm truyền giáo.

+ Cuối thế kỷ XIX đến năm 1954, phát triển mạnh ở miền Bắc.

+ Từ năm 1954 - 1975, ảnh hưởng lớn ở miền Nam.

+ Từ năm 1975 đến nay tiếp tục được phát triển.

- Tin Lành:

+ Đầu thế kỷ XX, được truyền bá chủ yếu ở miền Nam.

+ Từ giữa những năm 1980 phát triển mạnh ở Tây Nguyên và Tây Bắc.

✽ Biểu hiện trong đời sống:

- Tín đồ đi nhà thờ cầu nguyện, đọc Kinh thánh, nghe giảng đạo hàng tuần.

- Thực hành lời Chúa dạy: kính Chúa, yêu thương con người, hiếu thảo, làm việc thiện.

- Tổ chức các ngày lễ lớn: lễ Phục sinh, lễ Giáng sinh.

- Tích cực tham gia hoạt động xã hội, từ thiện, khám chữa bệnh cho người nghèo.

Hình 1. Mặt bên nhà thờ Đức Bà (Thành phố Hồ Chí Minh)

5. Một số tôn giáo khác

a. Đạo Cao Đài

✽ Nguồn gốc:

- Ra đời năm 1926 tại Tây Ninh do một số công chức, trí thức sáng lập.

- Kết hợp tư tưởng Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian Nam Bộ.

✽ Quá trình phát triển:

- Phát triển chủ yếu ở Nam Bộ, từng bước hoàn thiện hệ thống bộ máy tổ chức từ trung ương đến cơ sở.

✽ Biểu hiện trong đời sống:

- Thực hành lối sống đoàn kết, tu luyện theo "tam công", tham gia bảo vệ Tổ quốc.

+ Thực hành "Tam công" gồm: công phu (tu dưỡng bản thân), công quả (lao động, làm việc thiện) và công trình (truyền đạo, phục vụ cộng đồng).

- Duy trì các lễ hội truyền thống: lễ vía Đức Chí Tôn, lễ hội Yến Diêu Trì Cung.

- Bảo tồn nét độc đáo về kiến trúc thờ tự, báo chí, thơ văn, âm nhạc.

Hình 2. Quả Càn Khôn – Biểu tượng thiêng liêng trong đạo Cao Đài

Ảnh: Peter Beardsley

b. Phật giáo Hòa Hảo

✽ Nguồn gốc:

- Do ông Huỳnh Phú Sổ sáng lập năm 1939 tại An Giang.

- Khai sáng trên nền tảng đạo Bửu Sơn Kỳ Hương.

- Đề cao việc học giáo lý Phật giáo, rèn luyện đạo đức trong đời sống hằng ngày và thực hành Tứ ân.

+ Học Phật: Học giáo lý, lời dạy của Đức Phật.

+ Tu Nhân: Rèn luyện đạo đức, làm người tốt.

+ Tại gia cư sĩ: Người tu hành nhưng vẫn sống cùng gia đình, không xuất gia.

+ Tứ ân: Bốn ân lớn gồm ơn Tam bảo, ơn cha mẹ, ơn đất nước và ơn đồng bào (chúng sinh).

✽ Quá trình phát triển:

- Hệ thống tổ chức gồm 2 cấp (Toàn đạo và Cơ sở), có khoảng 1,3 triệu tín đồ (năm 2022).

✽ Biểu hiện trong đời sống:

- Tín đồ thực hành tu tại gia, giữ gìn đạo đức, coi trọng việc làm thiện, đền đáp Tứ ân và tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội ở địa phương.

— Đạo Bửu Sơn Kỳ Hương là một tôn giáo nội sinh ra đời ở Nam Bộ (1849), do Phật Thầy Tây An sáng lập, đề cao tu nhân hành thiện. Tên gọi "Bửu Sơn Kỳ Hương" có nghĩa là "hương thơm kỳ diệu từ núi báu", gắn với vùng Thất Sơn (Bảy Núi) ở An Giang – nơi được người dân Nam Bộ xem là vùng đất linh thiêng và gắn với nhiều truyền thuyết dân gian.

c. Hồi giáo

✽ Nguồn gốc:

- Hồi giáo hay đạo I-xlam ra đời ở bán đảo A-rập vào đầu thế kỷ VII.

- Đề cao đức tin vào Thượng đế A-la, sống theo giáo lý và thực hiện các bổn phận của tín đồ.

✽ Quá trình phát triển ở Việt Nam:

- Du nhập từ thế kỷ X, đến thế kỷ XV có chỗ đứng vững chắc trong cộng đồng người Chăm.

- Ở Việt Nam gồm hai dòng chính: Chăm I-xlam và Chăm Bà-ni.

✽ Biểu hiện trong đời sống:

- Thực hành điều răn của A-la: bố thí, không sát sinh, không rượu cờ bạc, sống công bằng.

- Duy trì các nghi lễ vòng đời (sinh ra, trưởng thành, qua đời).

- Tổ chức các lễ hội lớn: lễ Ra-ma-đan, hành hương về Thánh địa Méc-ca.

Hình 3. Một thánh đường Hồi giáo ở An Giang, được Đại sứ quán Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tài trợ xây dựng

Ảnh: Hoangvantoanajc