Lý thuyết

I. Kiến thức cần nắm vững

Cation	Thuốc thử	Hiện tượng	Giải thích
$Ba^{2+}$	$SO_4^{2-}$ trong $H_2SO_4$ loãng	Xuất hiện kết tủa trắng không tan trong môi trường axit	$Ba^{2+}+SO_4^{2-}\rightarrow BaSO_4\downarrow$
$Fe^{2+}$	$OH^-$	Xuất hiện kết tủa trắng xanh	$Fe^{2+}+2OH^-\rightarrow Fe\left(OH\right)_2\downarrow$
$Fe^{3+}$	$OH^-$	Xuất hiện kết tủa nâu đỏ	$Fe^{3+}+3OH^-\rightarrow Fe\left(OH\right)_3\downarrow$
$Al^{3+}$	$OH^-$ dư	Xuất hiện kết tủa keo trắng sau đó tan	$Al^{3+}+3OH^-\rightarrow Al\left(OH\right)_3\downarrow$ $Al\left(OH\right)_3\downarrow+OH^-\rightarrow AlO_2^-+2H_2O$
$Cu^{2+}$	$NH_3$ dư	Xuất hiện kết tủa xanh sau đó tạo thành dung dịch xanh lam	$Cu^{2+}\underrightarrow{ddNH_3}Cu\left(OH\right)_2\underrightarrow{NH_3}\left[Cu\left(NH_3\right)_4\right]^{2+}$

Anion	Thuốc thử	Hiện tượng	Giải thích
$NO_3^-$	Bột Cu trong $H_2SO_4$ loãng	Dung dịch màu xanh, có khí hóa nâu	$3Cu+2NO_3^-+8H^+\rightarrow3Cu^{2+}+2NO+4H_2O$
$SO_4^{2-}$	$Ba^{2+}$ trong $H_2SO_4$ loãng	Xuất hiện kết tủa trắng không tan trong môi trường axit	$Ba^{2+}+SO_4^{2-}\rightarrow BaSO_4$
$Cl^-$	$Ag^+$ trong $HNO_3$ loãng	Xuất hiện kết tủa trắng không tan trong môi trường axit	$Ag^++Cl^-\rightarrow AgCl\downarrow$
$CO_3^{2-}$	$H^+$	Sủi bọt khí làm vẩn đục nước vôi trong	$CO_3^-+2H^+\rightarrow H_2O+CO_2$

Khí	Thuốc thử	Hiện tượng	Giải thích
$CO_2$	$Ba\left(OH\right)_2$ dư	Xuất hiện kết tủa trắng	$CO_2+Ba\left(OH\right)_2\rightarrow BaCO_3\downarrow+H_2O$
$SO_2$	Nước brom	Mất màu nước brom	$SO_2+Br_2+2H_2O\rightarrow H_2SO_4+2HBr$
$Cl_2$	KI + hồ tinh bột	Dung dịch chuyển màu xanh tím	$Cl_2+2KI\rightarrow2KCl+I_2$
$H_2S$	$Cu^{2+}$ hoặc $Pb^{2+}$	Xuất hiện kết tủa đen	$Cu^{2+}+H_2S\rightarrow CuS\downarrow+2H^+$
$NH_3$	Quỳ tím ẩm	Quỳ tím chuyển màu xanh	Dung dịch $NH_3$ có tính bazo

Để phân biệt các dung dịch loãng: HCl, $HNO_3,$ $H_2SO_4$ có thể dùng thuốc thử nào sau đây?

Dung dịch

Ba\left(OH\right)_2

và bột đồng kim loại.

Dung dịch

Ca\left(OH\right)_2

Kim loại nhôm và sắt.

Kim loại sắt và đồng.

Để nhận biết 3 chất rắn: $Al_2O_3,MgO,CaCl_2$ có thể dùng nhóm thuốc thử nào sau đây?

H_2O

và NaOH.

H_2O

và HCl.

H_2O

và NaCl.

H_2O

và

H_2SO_4

Để phân biệt các dung dịch $ZnCl_2,MgCl_2,CaCl_2$ và $AlCl_3$ đựng trong các lọ riêng biệt có thể dùng:

dung dịch NaOH và dung dịch

Na_2CO_3.

dung dịch NaOH và dung dịch

NH_3

natri kim loại

quỳ tím.

Trong quá trình học tập, nếu có bất kỳ thắc mắc nào, các em hãy để lại câu hỏi ở mục hỏi đáp để cùng thảo luận và trả lời nhé. Chúc các em học tốt!

Cation	Thuốc thử	Hiện tượng	Giải thích
\(Ba^{2+}\)	\(SO_4^{2-}\) trong \(H_2SO_4\) loãng	Xuất hiện kết tủa trắng không tan trong môi trường axit	\(Ba^{2+}+SO_4^{2-}\rightarrow BaSO_4\downarrow\)
\(Fe^{2+}\)	\(OH^-\)	Xuất hiện kết tủa trắng xanh	\(Fe^{2+}+2OH^-\rightarrow Fe\left(OH\right)_2\downarrow\)
\(Fe^{3+}\)	\(OH^-\)	Xuất hiện kết tủa nâu đỏ	\(Fe^{3+}+3OH^-\rightarrow Fe\left(OH\right)_3\downarrow\)
\(Al^{3+}\)	\(OH^-\) dư	Xuất hiện kết tủa keo trắng sau đó tan	\(Al^{3+}+3OH^-\rightarrow Al\left(OH\right)_3\downarrow\) \(Al\left(OH\right)_3\downarrow+OH^-\rightarrow AlO_2^-+2H_2O\)
\(Cu^{2+}\)	\(NH_3\) dư	Xuất hiện kết tủa xanh sau đó tạo thành dung dịch xanh lam	\(Cu^{2+}\underrightarrow{ddNH_3}Cu\left(OH\right)_2\underrightarrow{NH_3}\left[Cu\left(NH_3\right)_4\right]^{2+}\)

Anion	Thuốc thử	Hiện tượng	Giải thích
\(NO_3^-\)	Bột Cu trong \(H_2SO_4\) loãng	Dung dịch màu xanh, có khí hóa nâu	\(3Cu+2NO_3^-+8H^+\rightarrow3Cu^{2+}+2NO+4H_2O\)
\(SO_4^{2-}\)	\(Ba^{2+}\) trong \(H_2SO_4\) loãng	Xuất hiện kết tủa trắng không tan trong môi trường axit	\(Ba^{2+}+SO_4^{2-}\rightarrow BaSO_4\)
\(Cl^-\)	\(Ag^+\) trong \(HNO_3\) loãng	Xuất hiện kết tủa trắng không tan trong môi trường axit	\(Ag^++Cl^-\rightarrow AgCl\downarrow\)
\(CO_3^{2-}\)	\(H^+\)	Sủi bọt khí làm vẩn đục nước vôi trong	\(CO_3^-+2H^+\rightarrow H_2O+CO_2\)