KIẾN THỨC NGỮ VĂN
1. Sự kết nối giữa lời người kể chuyện và lời nhân vật
– Lời nhân vật thường phối hợp hài hoà với lời người kể chuyện.
2. Hiện tượng phá vỡ những quy tắc ngôn ngữ thông thường
Một số trường hợp phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường:
+ Tách các tiếng trong từ.
Ví dụ: Mặt sao dày gió dạn sương/ Thân sao bướm chán ong chường bấy thân. (Truyện Kiều – Nguyễn Du)
+ Kết hợp các từ bất bình thường.
Ví dụ:
+ Chuyển từ loại.
Ví dụ:
Tóc hong mùi ca dao
Thu rất em
và xanh rất cao
(Thu nhà em – Lê Đạt)
+ Thay đổi trật tự từ trong cụm từ.
Ví dụ: Lặn lội thân cò khi quãng vắng. (Thương vợ – Trần Tế Xương)
+ Thay đổi trật tự từ trong câu.
Ví dụ: Lom khom dưới núi tiều vài chú/ Lác đác bên sông chợ mấy nhà. (Qua Đèo Ngang – Bà Huyện Thanh Quan)
+ Tỉnh lược thành phần chính của câu.
Ví dụ: Được sống năm đầu ở Hà Nội vừa giải phóng, với lứa tuổi chúng tôi ngày ấy mới hăm bốn, hăm nhăm cái xuân xanh, là cực kì khoan khoái. Chín năm xa phố phường, xa ánh điện, không được vào rạp xem chiếu bóng hoặc cải lương, không được vào một cái chợ đông người giữa ban ngày, bây giờ mỗi ngày đều ở Hà Nội, mỗi đêm đều ở Hà Nội, mãi mãi còn ở Hà Nội. (Một người Hà Nội – Nguyễn Khải)
+ Tách một bộ phận câu thành câu.
Ví dụ: Không ai nói gì, người ta lảng dần đi. Vì nể cụ bá cũng có, nhưng vì nghĩ đến sự yên ổn của mình cũng có... (Chí Phèo – Nam Cao)
+ Sử dụng câu đặc biệt.
Ví dụ: Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. (Hai đứa trẻ – Thạch Lam)
