Quay lại giao diện cũ
Bài học liên quan
Hồn thiêng đưa đường
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Thể loại của văn bản trên là gì?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Bối cảnh không gian diễn ra cuộc gặp gỡ giữa Kim Lân và hồn Linh Tá là ở đâu?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Trong đoạn trích, Đổng Kim Lân đang trên đường thực hiện sứ mệnh quan trọng nào?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Nhân vật Kim Lân đã làm gì để giúp hoàng tử nhỏ vượt qua cơn đói khát trên đường đi trốn?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Tình thế của Kim Lân trước khi hồn Linh Tá xuất hiện là gì?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Bối cảnh không gian và thời gian trong kịch bản tuồng được tái hiện chủ yếu thông qua yếu tố nào?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Ngôn ngữ trong trích đoạn Hồn thiêng đưa đường có đặc điểm nổi bật nào sau đây?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Trong đoạn trích, kẻ thù nào đã ra tay chém rụng đầu Khương Linh Tá?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Chi tiết hồn Linh Tá hoá thành ngọn đèn hồng đưa đường mang ý nghĩa gì?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Phản ứng ban đầu của Đổng Kim Lân khi nghe tiếng và nhìn thấy linh hồn Khương Linh Tá thể hiện tâm trạng gì?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Lời thoại nào dưới đây trực tiếp thể hiện cảm xúc đau đớn, buồn miên man của nhân vật Kim Lân trước sự ra đi của Linh Tá?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Hình ảnh điển cố "cách biệt Sâm Thương" (Thùy tri nhất đán biệt Sâm Thương) thể hiện điều gì trong tình cảm của nhân vật?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống.
Các lời thoại "Vị quốc gia chi đại nghĩa" và "Hoài cơ nghiệp tận kì trung" thể hiện rõ phẩm chất với lòng trung thành tuyệt đối và tinh thần vì sự nghiệp đất nước của nhân vật Kim Lân và Linh Tá. Đặt trong cảnh nước mất nhà tan, hai vị vẫn giữ trọn tấm lòng kiên trung, sẵn sàng hi sinh lợi ích cá nhân để phụng sự cho cơ nghiệp . Qua đó, hình tượng người quân tử hiện lên đầy lẫm liệt, trở thành biểu tượng cao đẹp cho đạo lí và tình huynh đệ thuỷ chung.
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Qua ước nguyện "Đãn ước bách niên toàn huynh đệ", người đọc cảm nhận được phẩm chất và tình cảm gì ở người quân tử?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Giá trị lớn nhất mà hình tượng nhân vật Kim Lân và Linh Tá gợi lên cho người đọc ngày nay là gì?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Trong đoạn trích, hình ảnh "ngọn đèn hồng" mà linh hồn Khương Linh Tá cầm đưa đường cho Đổng Kim Lân đại diện cho yếu tố nghệ thuật nào của sân khấu Tuồng?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Lời xưng danh và báo tin của hồn ma Khương Linh Tá khi xuất hiện trước Đổng Kim Lân thuộc quy ước nghệ thuật nào của kịch bản Tuồng?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Điền từ ngữ thích hợp vào chỗ trống.
Chi tiết Khương Linh Tá tử trận nhưng linh hồn vẫn hiện về dẫn đường cho Đổng Kim Lân là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác phẩm. Hành động này không chỉ xoa dịu nỗi đau mất mát mà còn thể hiện tinh thần ái quốc sâu sắc của người tướng sĩ. Qua ánh sáng ngọn đèn hồng, tác phẩm ngợi ca tình thuỷ chung, gắn kết vượt qua ranh giới của và cái chết. Chi tiết huyền ảo ấy đã góp phần khắc hoạ trọn vẹn lý tưởng và khát vọng bảo vệ vương triều.
(Kéo thả hoặc click vào để điền)
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Chất "bi hùng" của đoạn trích được thể hiện rõ nhất qua sự kết hợp của hai trạng thái cảm xúc nào?
HỒN THIÊNG ĐƯA ĐƯỜNG
(Trích tuồng Sơn Hậu)
KIM LÂN:
Phá muôn vòng quân sĩ
Thẳng trăm trận pháo tên,
Kiếm Thứ phi kiếm chẳng thấy tin,
Tìm mẫu hậu tìm không ra tích...
Thương tử hoàng còn nhỏ
Khát sữa lại đói cơm.
Cắn máu tay thấm giọt nhi long
Nhất thời trợ miễn ư cơ khát
(Này)
Sau lưng không tiếng nhạc
Trước mắt thấy đầu non
Lạc vào chốn sơn trung
Đã không dời nước bước (rồi đây!)
Xưa Hán Minh giúp nước
Mặt trời xuất tan canh.
(Huống chi)
Nay ta giúp vận Tề quân
Sao lại tuyệt kì đăng hoả
(Hồn Linh Tá báo đèn hiệu)
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân hiền hữu
Đệ biểu tự Khương Linh.
Phút sa cơ bị Tạ Ôn Đình
Hồn em đã xa chơi dị lộ.
KIM LÂN:
Xa nghe tiếng họ Khương đã phải
Những mơ màng lòng gẫm khó tin
Có đâu sự nhỡn tiền,
Thác mà còn hiện tại?
HỒN LINH TÁ:
Xưa có lời đoan thệ
Nay phải đến báo tin.
Cậy anh phù Hoàng tử Thứ phi
Khá gắng súc nghiệp Tề đem lại
KIM LÂN:
Ta Linh Tá! Ta Linh Tá!
Mệnh dĩ vong! Mệnh dĩ vong!
Thủ cấp lưu tại thử
Công hà nhật tấn công.
(Ban):
Kì ba linh lạc trường lưu thuỷ
Kinh phá như hà đắc đoàn viên
Thống thiết các can tràng đoạn đoạn
Sầu đề mê ngọc lệ sái uông uông.
Đãn ước bách niên toàn huynh đệ
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Thuỳ tri nhất đán biệt Sâm Thương!
Tiếc bấy anh hùng,
Lầm tay phản tặc
Lấy ai phù bật,
Vây cánh cho nhau?
Vị quốc gia chi đại nghĩa
Hoài cơ nghiệp tận kì trung.
(Yêng ôi, như bây giờ)
Phò Hoàng tử đã đành có mỗ
Ngăn tặc binh sở cậy nhà ngươi.
Hồn yêng đà chín suối xa chơi
Biết thuở nào cùng nhau thấy mặt.
HỒN LINH TÁ:
Đổng Kim Lân yêng ơi! Như em đây
Giữa đêm khuya hoá ngọn đèn hồng
(Đến đây)
Đưa chân bạn thoát vòng nguy biến
Gắng mà lần theo em yêng ơi!
KIM LÂN:
Hiển hiện chân hiển hiện
Anh linh thị anh linh!
(Nếu vậy)
Gẫm âu thiên đạo
Trợ ngã Tề triều.
Đoán bên non thấy ngọn hoả hào
Giục tuấn mã vội vàng theo dõi.
(Hát nam):
Tuấn mã vội vàng theo dõi,
Mặt đoái nhìn chói lọi dường sao.
Sau dù đem lại Tề trào
Dốc đền ơn đó mới đành dạ đây.
Hồn thương hồn tiếc hây hây
Âm dương một phút từ nay xa vời.
(Hồn Linh Tá biến thành ngọn đèn đưa
Kim Lân qua đèo đến thành Sơn Hậu)
Ngọn đèn vừa phụt tắt
Chân trời đã hây hây
Anh ơi!
Chốn sơn đầu anh ở lại đây
(Để cho em)
Nơi Sơn Hậu em tìm qua đó.
Hạ
(Hoàng Châu Ký (Chủ biên), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 15A,
NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1994, tr. 129 − 131)
Nhận định nào sau đây đánh giá đúng nhất về vai trò của nhân vật Linh Tá trong việc thúc đẩy hành động của Kim Lân?
Học thử miễn phí
