1. Hành vi lừa đảo trực tuyến

a) Khái niệm và ví dụ về lừa đảo trực tuyến

Lừa đảo trực tuyến là hành vi sử dụng các công cụ trực tuyến với các chiêu trò tinh vi để chiếm được lòng tin, sau đó chiếm đoạt tài sản hoặc gây bất lợi cho nạn nhân.

Một số dạng lừa đảo phổ biến:

- Thông báo trúng thưởng lớn, có quà tặng từ người thân nhưng yêu cầu phải thanh toán trước tiền phí vận chuyển.

- Mạo danh các dịch vụ, tổ chức uy tín, trang bán hàng trực tuyến,... để chiếm tiền đặt cọc hoặc bán hàng giả.

- Dụ dỗ cài đặt phần mềm độc hại, mời truy cập các trang web giả mạo để lấy cắp thông tin cá nhân.

Hiện nay, hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi, có tổ chức lớn đứng sau chỉ đạo với mục đích chính là gây thiệt hại lớn nhất cho nạn nhân.

b) Phòng tránh lừa đảo trực tuyến

🔻Nguyên tắc vàng khi gặp tình huống lừa đảo:

- Bình tĩnh, không vội làm theo các yêu cầu của đối phương. 

- Cẩn trọng tra cứu thông tin về tổ chức, giải thưởng hay bất kỳ thông tin nào mà người đó nêu ra.

- Không làm theo nếu chưa có văn bản xác minh hoặc qua các trang web không uy tín.

🔻Dấu hiện nhận biết và cách xử lí trong trường hợp khẩn cấp:

- Các trang web và email lừa đảo thường có lỗi chính tả, tên miền giả mạo (ví dụ: g0ogle.com thay vì google.com), sử dụng ngôn từ thể hiện sự gấp gáp, chung chung. Khi đưa chuột vào đường dẫn thấy địa chỉ đích không trùng với tên.

- Nếu nghi ngờ bị lừa đảo, cần ngay lập tức đổi mật khẩu, bật xác thực hai yếu tố, báo cáo cho ngân hàng nếu thông tin thẻ bị lộ và thông báo cho cơ quan chức năng nếu đã có thiệt hại.

2. Hành xử có văn hóa trên môi trường số

Khi giao tiếp trên môi trường số, cần tuân thủ nguyên tắc cốt lõi về đạo đức và văn hóa ứng xử trên không gian mạng:

- Tôn trọng lẫn nhau, rộng lượng và dùng ngôn từ tránh gây hiềm khích.

- Hành xử có trách nhiệm với bản thân và với người khác.

- Nhận thức đúng đắn về vị thế của mình trên môi trường số.

Bên cạnh đó, hãy làm theo các quy tắc ứng xử chung trên mạng xã hội tại Điều 3 Quyết định 874/QĐ-BTTTT năm 2021 trong Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hộ.