Quay lại bản cũ
Đề tự luận số 02
Đọc văn bản sau:
BỐN MÙA MƠ ƯỚC
(1) Em mơ mình là cánh én
Gọi nắng xuân về muôn nơi
Trong veo nỗi niềm thương mến
Hoà trong rộn rã tiếng cười.
(2) Em mơ mình là cơn gió
Giữa ngày nắng hạ nồng oi
Cùng mây bay đi đây đó
Đem mưa dịu mát muôn nơi.
(3) Em mơ là vầng trăng tỏ
Lung linh giữa trời thu xanh
Vui cùng những ngôi sao nhỏ
Như ngàn đôi mắt long lanh.
(4) Em mơ mình là ngọn lửa
Xua tan giá lạnh mùa đông
Đàn chim vui bay về tổ
Bữa cơm chiều quê ấm nồng...
(5) Yêu từng dặm dài đất nước
Em mơ về con đường xa
Bốn mùa còn bao mơ ước
Ở phía chân trời bao la.
(Nguyễn Lãm Thắng, Thơ thiếu nhi của hội viên mới Nguyễn Lãm Thắng, vanvn.vn)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Câu 1 (1,0 điểm): Bài thơ "Bốn mùa mơ ước" được viết theo thể thơ gì? Nêu dấu hiệu nhận biết thể thơ.
Câu 2 (1,0 điểm): Mỗi khổ thơ từ khổ thứ nhất đến khổ thứ tư nhắc đến mùa nào trong năm?
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra 01 câu thơ thể hiện tình yêu đất nước của nhân vật "em".
Câu 4 (1,0 điểm): Ở khổ thơ cuối, nhân vật "em" mơ về điều gì?
Hướng dẫn giải
Câu 1 (1,0 điểm):
− Bài thơ "Bốn mùa mơ ước" được viết theo thể thơ sáu chữ.
− Dấu hiệu nhận biết thể thơ: Mỗi dòng có sáu tiếng.
Câu 2 (1,0 điểm):
Mỗi khổ thơ từ khổ thứ nhất đến khổ thứ tư nói nhắc đến các mùa trong năm:
− Khổ thơ thứ nhất: Mùa xuân.
− Khổ thơ thứ hai: Mùa hạ.
− Khổ thơ thứ ba: Mùa thu.
− Khổ thơ thứ tư: Mùa đông.
Câu 3 (1,0 điểm):
Câu thơ thể hiện tình yêu đất nước của nhân vật "em": "Yêu từng dặm dài đất nước".
Câu 4 (1,0 điểm):
Ở khổ thơ cuối, nhân vật "em" mơ về "con đường xa", về những ước mơ ở phía chân trời bao la.
Đọc văn bản sau:
BỐN MÙA MƠ ƯỚC
(1) Em mơ mình là cánh én
Gọi nắng xuân về muôn nơi
Trong veo nỗi niềm thương mến
Hoà trong rộn rã tiếng cười.
(2) Em mơ mình là cơn gió
Giữa ngày nắng hạ nồng oi
Cùng mây bay đi đây đó
Đem mưa dịu mát muôn nơi.
(3) Em mơ là vầng trăng tỏ
Lung linh giữa trời thu xanh
Vui cùng những ngôi sao nhỏ
Như ngàn đôi mắt long lanh.
(4) Em mơ mình là ngọn lửa
Xua tan giá lạnh mùa đông
Đàn chim vui bay về tổ
Bữa cơm chiều quê ấm nồng...
(5) Yêu từng dặm dài đất nước
Em mơ về con đường xa
Bốn mùa còn bao mơ ước
Ở phía chân trời bao la.
(Nguyễn Lãm Thắng, Thơ thiếu nhi của hội viên mới Nguyễn Lãm Thắng, vanvn.vn)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Câu 1 (2,0 điểm): Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá được sử dụng trong khổ thơ thứ tư.
Câu 2 (2,0 điểm): Bốn hình ảnh "cánh én", "cơn gió", "vầng trăng", "ngọn lửa" có điểm chung gì? Theo em, vì sao nhân vật "em" sử dụng những hình ảnh đó để thể hiện ước mơ?
Câu 3 (2,0 điểm): Qua bài thơ, em có suy nghĩ gì về ý nghĩa của việc nuôi dưỡng những ước mơ đẹp trong cuộc sống?
Hướng dẫn giải
Câu 1 (2,0 điểm):
− Biện pháp tu từ nhân hoá được sử dụng trong câu thơ "Đàn chim vui bay về tổ" ("đàn chim" được gắn với trạng thái "vui" − trạng thái của con người).
− Tác dụng:
+ Về mặt hình thức: Làm cho hình ảnh thơ trở nên sinh động, gần gũi.
+ Về mặt nội dung: Nhấn mạnh sự hạnh phúc của những chú chim khi được trở về tổ; qua đó góp phần thể hiện ước mong của nhân vật "em" về một cuộc sống bình yên, sum vầy và ấm áp.
Câu 2 (2,0 điểm):
− Bốn hình ảnh "cánh én", "cơn gió", "vầng trăng", "ngọn lửa" đều là những sự vật gần gũi với thiên nhiên và cuộc sống, mỗi hình ảnh đều có khả năng mang đến một điều tốt đẹp.
+ "cánh én" gọi nắng xuân, đem mùa xuân và tiếng cười đến muôn nơi.
+ "cơn gió" đem mưa dịu mát đến những ngày hè nắng nóng.
+ "vầng trăng" tạo nên vẻ đẹp lung linh cho bầu trời mùa thu.
+ "ngọn lửa" xua tan giá lạnh, đem lại hơi ấm cho muôn loài vào mùa đông.
− Học sinh lí giải vì sao nhân vật "em" sử dụng những hình ảnh đó để thể hiện ước mơ. Đáp án tham khảo: Việc lựa chọn những hình ảnh cho thấy ước mơ của nhân vật "em" không chỉ hướng đến bản thân mà còn mong muốn mang niềm vui, sự mát lành, vẻ đẹp và hơi ấm đến cho mọi người, cho quê hương, đất nước. Qua đó, thể hiện một tâm hồn trong sáng, giàu yêu thương và có những ước mơ đẹp đẽ.
Câu 3 (2,0 điểm):
− Học sinh trả lời theo suy nghĩ cá nhân và đưa ra lí giải phù hợp.
− Đáp án tham khảo:
+ Ước mơ giúp con người hình dung về tương lai mình mong muốn, từ đó biết hướng suy nghĩ, hành động và lựa chọn những việc có ý nghĩa để từng bước biến mong muốn thành hiện thực.
+ Những ước mơ đẹp làm cho cuộc sống có thêm niềm tin, hi vọng và ý nghĩa, đồng thời có thể hướng con người đến việc tạo ra những giá trị tốt đẹp cho gia đình, cộng đồng và quê hương, đất nước.
+ Ước mơ cần gắn với hành động và trách nhiệm, bởi một ước mơ chỉ thực sự có giá trị khi con người biết kiên trì học tập, rèn luyện và nỗ lực để biến nó thành hiện thực.