Đề tự luận số 01
Đọc văn bản sau:
NGƯỜI LÍNH ĐẢO
Ngoài trùng dương nắng gió
Người lính trẻ hiền hoà
Nụ cười như nắng mới
Sóng sánh biển bao la
Làn da nâu rám nắng
Ánh mắt sáng sao mai
Bước chân trần rắn rỏi
Tuần tra suốt đêm dài
Đêm ngày canh ngọn sóng
Bồng súng dưới trăng vàng
Trong tim mang Tổ quốc
Giữ đảo nhỏ bình an
Em ước mai khôn lớn
Làm chiến sĩ hải quân
Ngày đêm canh biển đảo
Hoa thắm bao mùa xuân
(Bùi Minh Huế, Chùm thơ thiếu nhi Bùi Minh Huế viết từ biển đảo Cô Tô, vanvn.vn)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Câu 1 (1,0 điểm): Bài thơ "Người lính đảo" được viết theo thể thơ gì? Nêu dấu hiệu nhận biết thể thơ.
Câu 2 (1,0 điểm): Chỉ ra 02 hình ảnh miêu tả ngoại hình của người lính đảo trong bài thơ.
Câu 3 (1,0 điểm): Người lính trong bài thơ làm nhiệm vụ gì trên đảo?
Câu 4 (1,0 điểm): Trong khổ thơ cuối, bạn nhỏ ước mơ điều gì?
Câu 1 (1,0 điểm):
− Bài thơ "Người lính đảo" được viết theo thể thơ năm chữ.
− Dấu hiệu nhận biết thể thơ: Mỗi dòng có năm tiếng.
Câu 2 (1,0 điểm):
Hai hình ảnh miêu tả ngoại hình của người lính đảo trong bài thơ: "Làn da nâu rám nắng", "Ánh mắt sáng sao mai".
Câu 3 (1,0 điểm):
Trên đảo, người lính làm nhiệm vụ tuần tra ("Tuần tra suốt đêm dài"), canh giữ biển đảo ("Đêm ngày canh ngọn sóng"), giữ cho đảo nhỏ được bình an ("Giữ đảo nhỏ bình an").
Câu 4 (1,0 điểm):
Trong khổ thơ cuối, bạn nhỏ ước mơ sau này khôn lớn sẽ trở thành chiến sĩ hải quân, ngày đêm canh giữ biển đảo ("Em ước mai khôn lớn/ Làm chiến sĩ hải quân/ Ngày đêm canh biển đảo").
Đọc văn bản sau:
NGƯỜI LÍNH ĐẢO
Ngoài trùng dương nắng gió
Người lính trẻ hiền hoà
Nụ cười như nắng mới
Sóng sánh biển bao la
Làn da nâu rám nắng
Ánh mắt sáng sao mai
Bước chân trần rắn rỏi
Tuần tra suốt đêm dài
Đêm ngày canh ngọn sóng
Bồng súng dưới trăng vàng
Trong tim mang Tổ quốc
Giữ đảo nhỏ bình an
Em ước mai khôn lớn
Làm chiến sĩ hải quân
Ngày đêm canh biển đảo
Hoa thắm bao mùa xuân
(Bùi Minh Huế, Chùm thơ thiếu nhi Bùi Minh Huế viết từ biển đảo Cô Tô, vanvn.vn)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 3:
Câu 1 (2,0 điểm): Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong khổ thơ đầu tiên.
Câu 2 (2,0 điểm): Hai câu thơ "Đêm ngày canh ngọn sóng/ Bồng súng dưới trăng vàng" giúp em hình dung như thế nào về công việc của người lính đảo?
Câu 3 (2,0 điểm): Từ hình ảnh người lính "Trong tim mang Tổ quốc/ Giữ đảo nhỏ bình an", em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của mỗi người đối với quê hương, đất nước?
Câu 1 (2,0 điểm):
− Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ "Nụ cười như nắng mới".
− Tác dụng:
+ Về mặt hình thức: Làm cho hình ảnh thơ thêm sinh động, giàu sức gợi.
+ Về mặt nội dung: Nhấn mạnh vẻ đẹp tươi sáng, rạng rỡ của nụ cười người lính đảo; qua đó thể hiện tinh thần lạc quan, vui vẻ của người lính dù phải làm nhiệm vụ nơi đảo xa đầy vất vả.
Câu 2 (2,0 điểm):
− Học sinh trả lời theo suy nghĩ cá nhân và đưa ra lí giải phù hợp.
− Đáp án tham khảo:
+ Hai câu thơ "Đêm ngày canh ngọn sóng/ Bồng súng dưới trăng vàng" cho thấy người lính phải thường xuyên, không ngơi nghỉ, túc trực để thực hiện nhiệm vụ canh giữ biển đảo.
+ Hình ảnh "Bồng súng dưới trăng vàng" còn gợi tư thế vững vàng, nghiêm túc, sẵn sàng chiến đấu của người lính giữa không gian biển đảo rộng lớn về đêm.
Câu 3 (2,0 điểm):
− Học sinh trả lời theo suy nghĩ cá nhân và đưa ra lí giải phù hợp.
− Đáp án tham khảo:
+ Hình ảnh cho thấy người lính luôn đặt Tổ quốc trong trái tim, lấy tình yêu Tổ quốc làm lý tưởng, động lực để sẵn sàng vượt qua khó khăn, bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước.
+ Mỗi người cần bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và biết trân trọng sự bình yên mà các thế hệ đi trước và cả những con người cao đẹp hôm nay đang gìn giữ.
+ Mỗi người cần thể hiện trách nhiệm với Tổ quốc bằng những việc phù hợp với lứa tuổi. Với học sinh, cần chăm chỉ học tập, rèn luyện, đoàn kết, chủ động tìm hiểu về lịch sử dân tộc, có ý thức giữ gìn môi trường và lan toả những việc làm tốt đẹp, ý nghĩa.