Đề thi thử vào lớp 10 của trường THCS Giảng Võ SVIP

Đọc văn bản sau:

PHẦN THƯỞNG Ở TRÊN CAO

Võ Thu Hương

Nhà Mít nằm gần núi Quyết. Nghỉ hè, nhiều lần anh Dương – con bác cả rủ Mít lên núi chơi, cô nhỏ đều lắc đầu từ chối.

Núi Quyết không quá cao. Đứng từ sân nhà mình, Mít vẫn nhìn thấy những đám người lên núi lượm củi khô, người mặc áo trắng, áo hồng như những chú bọ cánh cứng chầm chậm bò trên nền núi xanh. Cũng có lúc Mít muốn thử leo lên theo anh Dương, nhưng cứ vài chục bậc thang lại hối hả chạy xuống. Mít sợ cảm giác nhìn từ trên núi xuống, chóng hết mặt khi thấy những gốc thông sần sùi chạy đuổi chí chít dưới chân mình.

Hôm nay, anh Dương nói:

– Mít, thấy tảng đá trên đỉnh núi không?

– Dạ thấy.

– Có một phần thưởng thật quý dành cho em trên đó, nếu em leo lên tới đỉnh núi.

– Em không thể!

– Chẳng có ai không thể leo lên đó cả. Em thấy đấy, người ta vẫn leo lên ào ào. Và anh đã nói với thằng Su Hào. Nó rất háo hức đấy. Anh cho em ba ngày để suy nghĩ, nếu em từ chối lần nữa, nhất định anh sẽ rủ nó đi, chắc chắn lúc ấy em sẽ hối hận.

Mít tần ngần. Thằng Su Hào sau nhà rất hay cạnh tranh với Mít. Nó sẽ tự hào, vênh váo nếu giành được phần thưởng quý đó. Chưa cần tới ba ngày, sang ngày thứ hai, Mít đã háo hức rủ anh Dương lên đường.

Anh Dương cẩn thận đưa thêm ổ bánh mì kẹp thịt, hai hộp sữa tươi, phòng khi hai anh em đói, khát.

"Em chóng mặt quá, em muốn ói", sau khi thấm mệt, nhìn xuống phía dưới đã là một quãng dốc khá xa, Mít nói.

– Vậy thì em hãy nhìn lên, đừng nhìn xuống, em sẽ hết chóng mặt.

Nghe theo lời anh Dương, cảm giác cồn cào trong ruột dần biến đi thật. Thay vào đó là cảm giác lạ lẫm thú vị bắt đầu lan toả khi Mít nhìn trên cao những vòm thông non xanh đang vươn mình trong nắng hè. Thi thoảng còn nhìn thấy vài chú sóc nhún nhảy chọc ghẹo nhau, vài cô chim sắc màu rất lạ rướn cổ khoe tiếng hót lánh lót. Thêm quãng đường nữa, Mít bải hoải cả chân tay:

– Em không leo nổi nữa, chân tay em sắp rụng ra rồi.

– Vậy em xuống một mình đi, anh chưa xuống.

Mít nhìn xuống. Cảm giác sợ hãi choáng ngợp khi nhìn dốc núi vừa cao vừa dài. Anh Dương nói là làm. Mà dĩ nhiên, Mít không dám xuống một mình. Cô nhỏ mím môi leo từng bước chậm rãi, chậm rãi. Có lúc bước chân tựa như lê lết.

"Mình sắp tới tảng đá trên đỉnh rồi đó. Em sắp nhận được phần thưởng rồi", anh Dương nháy mắt.

Có lúc Mít tưởng hai chân có thể sụp xuống vì mệt nhưng nghe lời nhắc của anh Dương, cô nàng lại thấy tinh thần mình như được lên dây cót. Và rồi, tới lúc tưởng không thể cố nổi một bước nào nữa thì tảng đá lừng lững hiện ra trước mắt khiến Mít cảm giác lồng ngực mình đập rộn ràng hơn vì vui chứ không phải vì mệt.

– Thấy chưa, anh đã nói em sẽ làm được mà!

Mít cười sung sướng.

– Phần thưởng của em đâu?

– Đây, em leo lên đây, nhìn nè...

Mít leo lên mặt tảng đá đã bị gió núi mài bằng. Đứng từ đây, theo hướng tay anh Dương chỉ: "Em thấy trường mình không, thấy con đường về nhà mình không? Thấy cây phượng sau lớp học mình không? Kìa, cả dòng sông nữa kìa...".

Trong lúc anh Dương tíu tít thì Mít lặng đi vì mọi vật bình thường rất quen thuộc, hôm nay bỗng đẹp lạ lùng khi nhìn từ trên cao. Này là con đường sỏi cong cong chạy qua những bụi tre xanh, những gốc cây cổ thụ Mít và đám bạn vẫn hay dừng lại trò chuyện khi nghỉ mệt một tẹo dọc đường đi học về. Này là những cây phượng đơm hoa đỏ rực, nhìn như những cây dù đỏ xinh xinh. Này là dòng sông tựa chiếc khăn choàng màu xanh điệu đà ôm vòng quanh núi như ôm lấy lưng núi thon tròn. Rồi bất chợt, dòng sông uốn lượn ra xa. Ánh nắng buổi sáng rải đầy mặt sông lấp lánh như dát vàng, dát bạc. Nhìn theo hướng ấy, xuyên qua màn sương nhạt là cửa biển rộng ngút mắt...

Sau một lúc mê mải ngắm nhìn, Mít nhắc:

– Phần thưởng của em đâu, anh Dương?

– Ơ hay, bấy nhiêu cảnh đẹp vậy chưa đủ cho em hả? Nếu ở dưới núi, làm sao em nhìn thấy được?

Mít cười tươi. Đúng rồi, nếu cứ đứng mãi dưới núi, không dám chinh phục độ cao thì làm sao Mít có thể thấy những cảnh vật xung quanh mình đẹp một cách lạ lùng thế này. Cô bé nói nhỏ: "Chủ nhật tuần sau mình leo núi nữa nha anh Dương". Anh Dương gật đầu cười. Chẳng biết những vòm cây trên cao có nghe và hiểu lời Mít không mà hoà ca với gió điệu nhạc nghe tươi vui lắm.

(Bài đăng trên Tạp chí Sông Lam số 14, tháng 6/2021)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm). Câu chuyện trong văn bản được kể theo ngôi thứ mấy? Em hãy nêu dấu hiệu để nhận biết ngôi kể đó.

Câu 2 (0,5 điểm). Cốt truyện của tác phẩm xoay quanh sự kiện chính nào?

Câu 3 (1,0 điểm). Văn bản có nhan đề là "Phần thưởng ở trên cao", đồng thời trong cả câu chuyện, chi tiết "phần thưởng" cũng được các nhân vật nói đến nhiều lần. Theo em, nhân vật Mít trong câu chuyện đã nhận được phần thưởng gì?

Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh "dòng sông tựa chiếc khăn choàng màu xanh điệu đà" được tác giả sử dụng trong câu căn in đậm của văn bản.

Câu 5 (1,0 điểm). Trong câu chuyện này, ta thấy nhân vật anh Dương đóng vai trò quan trọng trong việc động viên, khích lệ để Mít có thể leo được lên đỉnh núi. Nếu có một người bạn đang ở giai đoạn thi chuyển cấp nhưng quá lo lắng và chưa tự tin; em sẽ đưa ra lời động viên, khích lệ bạn như thế nào? (Trả lời trong khoảng 5 câu văn)

Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Mít trong hành trình chinh phục đỉnh núi Quyết ở văn bản được trích ở phần Đọc hiểu.

Câu 2 (4,0 điểm). Nhân vật Mít trong câu chuyện đã vượt qua nỗi sợ hãi để nhận "phần thưởng" xứng đáng. Từ đó, ta thấy việc nỗ lực, tin tưởng để vượt qua giới hạn của bản thân sẽ mang lại cho con người nhiều điều tốt đẹp, ý nghĩa. Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề này và đề xuất một số giải pháp giúp học sinh có thể nỗ lực, tin tưởng vượt qua giới hạn của bản thân mình.