Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2026 Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai SVIP

Hướng dẫn giải:

Câu 1. (0,5 điểm)

– Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

– Dấu hiệu nhận biết:

+ Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau.

+ Cách ngắt nhịp linh hoạt, không bị gò bó theo khuôn mẫu cố định.

Câu 2. (0,5 điểm)

Trong văn bản, lời con ru mẹ mùa đông gắn với những hình ảnh:

– “Cây bàng non bắt đầu thay lá”.

– “Chăn gối ấm”.

– “áo bông chần dày dặn”.

– “Bếp củi than sưởi ấm tháng năm dài”.

Câu 3. (1,0 điểm)

– Trong khổ thơ 1 và 2, tác giả sử dụng biện pháp tu từ lặp cấu trúc: “Mẹ ngủ ngon, con ru mẹ mùa xuân”, “Mẹ ngủ say con ru mẹ mùa đông”.

– Tác dụng:

+ Về mặt hình thức:

++ Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, tha thiết, giàu âm hưởng ru êm ái.

++ Giúp các khổ thơ có sự liên kết chặt chẽ, tạo kết cấu song hành giữa các mùa và cảm xúc của nhân vật trữ tình.

+ Về mặt nội dung:

++ Nhấn mạnh tình yêu thương, sự chăm sóc ân cần của người con dành cho mẹ.

++ Gợi sự tuần hoàn của thời gian, qua đó cho thấy tình mẫu tử bền bỉ, sâu nặng suốt bốn mùa, suốt cuộc đời.

++ Làm nổi bật sự đổi thay trong vai trò, từ mẹ ru con thuở nhỏ đến nay con ru mẹ bằng tất cả lòng biết ơn và yêu thương.

Câu 4. (1,0 điểm)

Cụm từ Ru mẹ trong tim trong ngữ cảnh của văn bản có thể hiểu là:

– Người con không chỉ ru mẹ bằng lời hát mà còn bằng tình yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc từ trái tim mình. Đó là sự nâng niu, chở che mẹ bằng cảm xúc chân thành và những hồi ức đẹp đẽ về mẹ.

– Cụm từ còn thể hiện khát vọng được lưu giữ mãi hình bóng, tình yêu và những kỉ niệm thiêng liêng về mẹ trong tâm hồn người con.

Câu 5. (1,0 điểm)

– HS trả lời theo quan điểm cá nhân và đưa ra lí giải phù hợp.

– Gợi ý trả lời:

+ Tình mẫu tử là nguồn yêu thương, che chở và nuôi dưỡng con người từ những năm tháng đầu đời.

+ Tình yêu của mẹ giúp con có thêm sức mạnh, niềm tin để vượt qua “mọi sóng gió” trong cuộc sống.

+ Mẹ không chỉ chăm lo cho con về vật chất mà còn bồi đắp nhân cách, tâm hồn và dạy con biết yêu thương, sống nhân hậu.

+ Mỗi người cần biết trân trọng, yêu thương, biết ơn mẹ bằng những hành động thiết thực khi còn có thể.

Hướng dẫn giải:

Câu 1.

a. Yêu cầu chung (0,5 điểm): Xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về hình thức, dung lượng.

– Vấn đề nghị luận: Vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình trong văn bản Ru mẹ.

– Hình thức: Có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp hoặc song song.

– Dung lượng: Khoảng 200 chữ.

b. Yêu cầu cụ thể: HS triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình (1,0 điểm):

– Nhân vật trữ tình hiện lên là người con giàu tình yêu thương, sự chăm sóc và lòng biết ơn sâu nặng dành cho mẹ. Tình cảm ấy được thể hiện qua những lời ru dịu dàng, tha thiết: “Mẹ ngủ ngon, con ru mẹ mùa xuân”, “Mẹ ngủ say con ru mẹ mùa đông”. Hình ảnh người con ru mẹ cho thấy sự đổi thay xúc động của vòng đời, từ người được mẹ chở che nay con trở thành người nâng niu, chăm sóc mẹ.

– Nhân vật trữ tình còn là người sống giàu cảm xúc, luôn nâng niu những kỉ niệm bình dị gắn với mẹ và quê hương như “Bánh chưng xanh, hành mỡ, lá dong”, “Bếp củi than sưởi ấm tháng năm dài”, “Cây nhãn mẹ trồng trĩu cành sai quả”,... Những hình ảnh ấy gợi một tâm hồn tinh tế, tha thiết với mái ấm gia đình.

– Đặc biệt, nhân vật trữ tình mang nỗi niềm xúc động, xót thương trước sự hi sinh, tần tảo của mẹ: “Bàn tay cả một đời tần tảo”, “Những lo toan đường vắng chợ chiều”.

– Mong ước “Xin cho một lần con trở lại ấu thơ” còn cho thấy khát vọng được sống lại trong vòng tay yêu thương của mẹ, đồng thời bộc lộ tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng.

b2. Đánh giá (0,25 điểm):

– Nhân vật trữ tình trong bài thơ mang vẻ đẹp của một tâm hồn giàu yêu thương, giàu lòng biết ơn và sống nghĩa tình.

– Qua nhân vật trữ tình, bài thơ không chỉ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng mà còn gợi nhắc mỗi người biết trân trọng mẹ và gia đình trong cuộc sống hôm nay.

b3. Sáng tạo (0,25 điểm):

– Có cách diễn đạt mạch lạc, giàu cảm xúc, lập luận thuyết phục.

– Thể hiện được cảm nhận riêng sâu sắc về tình mẫu tử và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình.

Câu 2.

Bài văn đáp ứng được các yêu cầu sau:

a. Yêu cầu chung (1,0 điểm): Xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về dung lượng và sử dụng bằng chứng.

– Vấn đề nghị luận: Sự cần thiết phải nuôi dưỡng trái tim ấm áp.

– Dung lượng: Khoảng 600 chữ.

– Bằng chứng: Thực tế đời sống, trải nghiệm cá nhân và có thể liên hệ với văn bản Ru mẹ.

b. Yêu cầu cụ thể: HS triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội (0,5 điểm):

– Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.

– Kết bài: Khẳng định được vấn đề nghị luận.

b2. Giải thích được vấn đề nghị luận (0,5 điểm):

– Trái tim ấm áp là tâm hồn giàu yêu thương, biết quan tâm, sẻ chia, đồng cảm và sống nhân hậu với mọi người.

– Nuôi dưỡng trái tim ấm áp là quá trình bồi dưỡng lòng nhân ái, biết yêu thương gia đình, con người và cuộc sống bằng những hành động chân thành, tích cực.

⇒ Đây là phẩm chất cần thiết giúp con người sống tốt đẹp hơn và tạo nên những mối quan hệ giàu tình nghĩa trong xã hội.

b3. Phân tích, chứng minh làm rõ vấn đề nghị luận (1,0 điểm):

– Biểu hiện của một trái tim ấm áp:

+ Biết yêu thương, quan tâm, chăm sóc những người thân trong gia đình, đặc biệt là cha mẹ.

+ Biết sẻ chia, giúp đỡ những người gặp khó khăn, luôn sống nhân ái và có trách nhiệm với cộng đồng.

+ Biết đồng cảm trước nỗi đau, mất mát của người khác; biết lan toả điều tích cực trong cuộc sống.

– Sự cần thiết phải nuôi dưỡng trái tim ấm áp:

+ Giúp con người sống nhân văn, biết yêu thương và trân trọng những giá trị tốt đẹp của cuộc sống.

+ Tạo nên sự gắn kết giữa con người với con người, góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc và xã hội tốt đẹp hơn.

+ Giúp con người có thêm động lực vượt qua khó khăn, cô đơn và những áp lực của cuộc sống hiện đại.

– Liên hệ:

+ Trong văn bản Ru mẹ của tác giả Trần Hoàng Thiên Kim, người con dành cho mẹ sự yêu thương, biết ơn sâu sắc qua những lời tha thiết như “Mẹ ngủ ngon, con ru mẹ mùa xuân”, “Bàn tay cả một đời tần tảo”, “Có mẹ yêu thương dịu dàng che chở”. Những tình cảm ấy thể hiện một trái tim giàu yêu thương và nghĩa tình của người con dành cho mẹ của mình.

+ Trong đời sống hằng ngày, những hành động nhỏ như giúp đỡ người khác, quan tâm cha mẹ, sẻ chia với bạn bè, hay các hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ đồng bào vùng thiên tai, hiến máu cứu người, đều góp phần lan toả tình yêu thương trong gia đình và cộng đồng.

b4. Mở rộng, nâng cao vấn đề và rút ra bài học (0,5 điểm):

– Phê phán lối sống vô cảm, ích kỉ, chỉ biết quan tâm đến lợi ích cá nhân mà thờ ơ với những người xung quanh.

– Nhận thức rằng một trái tim ấm áp không tự nhiên có mà cần được nuôi dưỡng từ tình yêu thương gia đình, sự giáo dục và quá trình rèn luyện của mỗi người.

– Bài học: Mỗi người cần biết yêu thương, quan tâm và trân trọng những người thân yêu quanh mình; biết sống sẻ chia, giúp đỡ người khác bằng những hành động nhỏ nhưng chân thành; không ngừng hoàn thiện nhân cách để trở thành người sống tử tế, nhân hậu và có ích cho cộng đồng; đồng thời, chủ động lan toả những điều tích cực để góp phần xây dựng cuộc sống nhân văn, tốt đẹp hơn.

b5. Sáng tạo (0,5 điểm):

– Có cách diễn đạt mạch lạc, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phù hợp.

– Thể hiện được quan điểm riêng sâu sắc, có thể liên hệ thực tế và văn bản Ru mẹ ở phần Đọc hiểu.