Bài học cùng chủ đề
Báo cáo học liệu
Mua học liệu
Mua học liệu:
-
Số dư ví của bạn: 0 coin - 0 Xu
-
Nếu mua học liệu này bạn sẽ bị trừ: 2 coin\Xu
Để nhận Coin\Xu, bạn có thể:
Đề thi thử của THCS Nguyễn Tri Phương SVIP
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
NHỮNG ÂM THANH ĐẸP NHẤT
(Lược phần đầu truyện: Nhân vật “tôi” kể lại bằng giọng hồn nhiên, hài hước câu chuyện về sự ra đời của mình: Từ khi còn nằm trong bụng mẹ, lúc bà mụ đánh để gọi dậy, đến những câu chuyện khoe khoang vui nhộn của lũ trẻ về số lần bị bà mụ đánh khi mới sinh và nỗi vất vả, kiên cường của mẹ trên đường đi sinh).
[...] Vậy đó, cái ngày tôi chào đời. Bố thốt lên sung sướng: “Trời ơi, con trai. Cái thằng này nó lì lắm đây! Sao tôi ghét nó quá.”. Nói rồi ông hôn vào cái miệng đang khóc của tôi. Ông còn áp tai vào cái miệng đang khóc của tôi. Mặc cho người ông dính đầy đất cát cùng những giọt mồ hôi của ông nhỏ vào mặt tôi. Bố tôi nói, chưa bao giờ bố thấy tôi đẹp như vậy. [...] Và bố muốn được nghe tôi khóc. Buổi tối, bố phải đi nhẹ chân – một nỗi khổ của bố. Bố tôi khoẻ lắm, cái gì chạm phải tay ông đều kêu rổn rảng. Muốn đi nhẹ là việc cực kỳ khó khăn. Nhưng vì tôi, bố đã tập dần. Bố nói, giấc ngủ của đứa bé đẹp hơn một cánh đồng. Đêm, bố thức để được nhìn thấy tôi ngủ – cánh đồng của bố. Bố rất tiếc không được biết bà mụ đánh bố bao nhiêu cái, bố có hay khóc không? Ông bà nội tôi mất sớm. Khi đó bố còn rất nhỏ nên chẳng được nghe ai kể lại. Những người thân trong gia đình là những người nhớ về mình nhiều và đầy đủ nhất.
Những người giữ bí mật của mình.
Ngày tôi ra đời, bà mụ hỏi bố:
– Đặt tên cậu ấm là gì nào?
Cậu ấm có nghĩa là một cậu bé sung sướng. Bà muốn tôi được sung sướng.
Bố tôi choàng dậy:
– Ừ nhỉ, sao tôi quên khuấy mất. Tôi cứ tưởng tượng về nó mãi, đâm quên.
Theo bố tôi, cái tên quan trọng lắm. Bởi nó là cái tiếng đẹp đẽ nhất mà người ta sẽ gọi trong suốt cuộc đời một đứa trẻ. Đứa trẻ này khác với đứa trẻ kia trước tiên là một cái tên. Khi nhớ một cái tên tức là ta nhớ về một con người có cái tên đó. Không gì tuyệt diệu hơn khi mình gọi tên người thân của mình. Mẹ là cái tên chung cho tất cả những ai làm mẹ. Khi ai đó gọi mẹ ơi, tức mình hiểu người phụ nữ đó đã làm và yêu thương những công việc giống mẹ mình. Mẹ cũng là một cái tên đẹp nhất, bao giờ cũng dịu dàng. Một người tên Dũng, mình sẽ nghĩ không phải là con gái. Người tên Loan, sẽ không phải là con trai. Khi mình lớn, cái tên vẫn đi theo. Mình sẽ giữ nó như một kỷ niệm về người bố và người mẹ. Đó cũng là tình cảm ưu ái mà bố mẹ muốn dành cho.
Bố tôi nói với bà mụ:
– Tôi muốn nó một cái tên thật hùng dũng.
– Vậy tên Dũng nhé!
– Tôi muốn nó phải thông minh nữa.
– Vậy thì Trí Dũng.
– Tôi còn muốn nó phải có hiếu nữa kia.
Và cuối cùng cái tên của tôi cũng được đặt xong. Một cái tên thật dài nhưng tôi luôn nhớ.
Bố tôi nói:
– Không có gì đẹp bằng cái tên của mình. Một cái tên là một tình thương lớn.
Bạn tên gì vậy? Có khi nào bạn hỏi bố mẹ tại sao bạn lại có cái tên đó không? Tôi tin rằng bạn sẽ được nghe một câu chuyện thật dài về nó. Đó là một bí mật về bạn. Một bí mật mà chỉ bố và mẹ bạn biết. Và chỉ khi đó bạn mới biết tại sao một cái tên lại là một tiếng nói đẹp đẽ nhất.
(Nguyễn Ngọc Thuần, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, NXB Trẻ, trang 10 – 16)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định đề tài của văn bản trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Ghi lại ba chi tiết miêu tả hành động của người bố khi nhân vật “tôi” chào đời.
Câu 3 (1,0 điểm). Có những lí do gì khiến “bố tôi” nhận định rằng “cái tên quan trọng lắm!”? Qua đó em có cảm nhận gì về nhân vật người bố trong đoạn trích?
Câu 4 (1,0 điểm). Xét về cấu tạo, câu văn “Trời ơi, con trai.” thuộc kiểu câu gì? Nêu tác dụng của kiểu câu đó.
Câu 5 (1,0 điểm). Trong cuộc đời mỗi con người luôn có những thanh âm đẹp đẽ và đáng nhớ. Em hãy chia sẻ về thanh âm đẹp nhất đối với mình và cho biết vì sao thanh âm ấy có ý nghĩa đặc biệt như vậy? (trình bày khoảng 5 – 7 dòng)
Hướng dẫn giải:
Câu 1.
Đề tài: Tình phụ tử/ Tình cảm gia đình/ Gia đình.
Câu 2.
– HS ghi lại được 3 chi tiết miêu tả hành động của người bố khi nhân vật “tôi” chào đời. Ví dụ:
+ Bố tôi thốt lên sung sướng.
+ Bố hôn vào cái miệng đang khóc của tôi.
+ Bố áp tai vào cái miệng đang khóc của tôi.
+ Bố đi nhẹ chân để nghe tôi khóc, thức đêm nhìn tôi ngủ.
Câu 3.
– Lí do:
+ Khẳng định cái tên của mỗi người là âm thanh đẹp đẽ nhất, không gì có thể sánh bằng: Bởi nó là cái tiếng đẹp đẽ nhất mà người ta sẽ gọi trong suốt cuộc đời một đứa trẻ.
+ Là dấu hiệu để nhận diện, để khẳng định dấu ấn riêng của mỗi người: Đứa trẻ này khác với đứa trẻ kia trước tiên là một cái tên. Khi nhớ một cái tên tức là ta nhớ về một con người có cái tên đó.
+ Cái tên có chứa đựng cả tình yêu, ước vọng, sự gửi gắm của cha mẹ, sẽ đi theo mình suốt hành trình cuộc đời: Khi mình lớn, cái tên vẫn đi theo… Đó cũng là tình cảm ưu ái mà bố mẹ muốn dành cho.
– Cảm nhận về người bố: Là người rất yêu thương con, mong muốn dành cho con những điều tốt đẹp nhất, gửi gắm ở con nhiều ước vọng đẹp đẽ; có những suy nghĩ sâu sắc,…
Câu 4.
– Xét về cấu tạo, câu văn in đậm trong đoạn trích thuộc kiểu câu: Câu đặc biệt.
– Tác dụng của kiểu câu đó trong đoạn trích:
+ Bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng, vui sướng của cha khi lần đầu tiên thấy con chào đời.
+ Thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng: Khẳng định sự hiện diện của một sinh linh mới đã chính thức đến với thế giới và đến với gia đình.
Câu 5.
– Hình thức: Đoạn văn khoảng 5 – 7 dòng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt,…
– Nội dung:
+ Xác định được một “thanh âm đẹp nhất”: Tiếng mẹ gọi, tiếng bố cười, tiếng ru, tiếng chào buổi sáng,…
+ Lý giải được vì sao đó lại là “thanh âm đẹp nhất” với mình.
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích chủ đề của truyện ngắn “Những âm thanh đẹp nhất” được dẫn ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm). Cuộc sống là một hành trình mà ở đó, hạnh phúc vừa là điểm khởi đầu, vừa là đích đến. Nhưng con đường để chạm vào hạnh phúc của mỗi người lại không hề giống nhau: Có người chọn cách sống an nhiên chờ đợi, có người lại chọn chủ động dấn thân,...
Đứng trước những lựa chọn của cuộc đời, em sẽ chọn thái độ sống nào: “tự đi tìm hạnh phúc cho mình” hay “chờ đợi hạnh phúc đến”? Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) để trình bày quan điểm của em.
Hướng dẫn giải:
Câu 1.
a. Đảm bảo cấu trúc, dung lượng đoạn văn (khoảng 200 chữ):
Mở đoạn giới thiệu tên tác giả, tên tác phẩm, chi tiết; thân đoạn phân tích làm rõ được ý nghĩa của chi tiết lặp đi lặp lại “cái tên” cùng yếu tố nghệ thuật của truyện; kết đoạn khái quát, tổng hợp lại.
b. Xác định yêu cầu của đề:
– Phân tích chủ đề của truyện ngắn “Những âm thanh đẹp nhất” (Nguyễn Ngọc Thuần).
c. Gợi ý:
+ Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận (chủ đề của truyện) và nêu rõ ý kiến về vấn đề.
+ Thân đoạn: Phân tích cụ thể vấn đề (chủ đề truyện) và sự thể hiện cụ thể của vấn đề đó trong các mặt của tác phẩm.
+ Kết đoạn: Khẳng định lại ý kiến về vấn đề nghị luận.
THAM KHẢO
1. Nêu chủ đề truyện: Truyện ca ngợi vẻ đẹp thiêng liêng, dịu dàng của tình phụ tử, đồng thời khẳng định: Những âm thanh đẹp nhất trong cuộc đời một con người chính là tiếng gọi yêu thương, tiếng gọi tên – nơi gửi gắm tình thương sâu nặng của cha mẹ dành cho con.
2. Gợi ý phân tích một số phương diện làm nổi bật chủ đề:
(1) Cốt truyện và tình huống truyện:
– Cốt truyện rất đơn giản: Xoay quanh câu chuyện người bố đón con chào đời, chăm sóc con những ngày đầu và đặt tên cho con. Không có xung đột gay gắt, không có biến cố kịch tính, nhưng truyện được xây dựng bằng chuỗi chi tiết nhỏ, đời thường, giàu cảm xúc.
– Tình huống truyện đặc biệt: Câu chuyện được kể lại từ góc nhìn của đứa trẻ sơ sinh, góp phần tạo nên sự hồn nhiên, trong trẻo, giúp tình yêu của người bố hiện lên tự nhiên, cảm động mà không hề lên gân.
=> Cốt truyện nhẹ nhàng nhưng thấm sâu, làm nổi bật chủ đề về vẻ đẹp của tình phụ tử và ý nghĩa thiêng liêng của tiếng gọi tên.
(2) Nhân vật:
– Người bố: Hiện lên qua hàng loạt hành động nhỏ, những suy nghĩ rất sâu sắc, hay ho (dẫn chứng), đặc biệt quan niệm của bố về cái tên là “tiếng đẹp đẽ nhất” theo con suốt cuộc đời; cái tên chứa đựng kì vọng, yêu thương, mong mỏi của cha mẹ.
=> Nhân vật người bố là hiện thân của tình phụ tử sâu nặng, tinh tế, đầy yêu thương.
– Đứa con (người kể chuyện): Kể lại bằng giọng điệu hồn nhiên, hài hước, trong trẻo. Nhờ cách kể này, tình cảm của bố không bị khô cứng mà trở nên rất tự nhiên, ấm áp.
=> Nghệ thuật xây dựng nhân vật qua lời kể, suy nghĩ và chi tiết đời thường làm nổi bật chủ đề.
(3) Ý nghĩa nhan đề hàm súc, giàu ý nghĩa, khái quát tư tưởng toàn truyện góp phần thể hiện và làm nổi bật chủ đề: “Âm thanh đẹp nhất” không phải âm thanh của thiên nhiên, mà là tiếng trẻ con khóc, tiếng bố gọi tên con, tiếng con gọi mẹ, gọi bố,... Đặc biệt: Tiếng gọi tên – thứ âm thanh theo con người suốt cuộc đời, chứa đựng tình thương của cha mẹ.
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Có sự sáng tạo về dùng từ, diễn đạt, sử dụng ngôn ngữ sinh động, lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục,…
Câu 2.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận:
Mở bài giới thiệu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Trình bày quan điểm của mình: chọn thái độ sống nào: “tự đi tìm hạnh phúc cho mình” hay “chờ đợi hạnh phúc đến”.
c. Triển khai vấn đề nghị luận:
HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, bảo đảm các yêu cầu sau:
* MB: Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề.
* TB: Triển khai vấn đề nghị luận:
– Giải thích:
+ “Hạnh phúc” là gì?: Là một trạng thái cảm xúc tích cực, là cảm giác vui sướng, hài lòng, mãn nguyện khi những mong muốn, giá trị của bản thân được thoả mãn.
+ “chờ đợi hạnh phúc đến với mình”: Là một thái độ sống thụ động, an phận. Người có thái độ này thường tin vào số phận, duyên may, phó mặc cuộc đời mình cho những yếu tố bên ngoài quyết định.
+ “tự đi tìm hạnh phúc cho mình”: Là một thái độ sống chủ động, tích cực, có trách nhiệm. Người có thái độ này tin rằng hạnh phúc là do chính mình tạo ra. Họ tự xác định mục tiêu, lên kế hoạch và dấn thân hành động để đạt được điều mình mong muốn.
– Bàn luận: Thể hiện quan điểm của người viết, có thể lựa chọn một trong hai cách để có được hạnh phúc hoặc kết hợp cả hai. Đưa ra được những bằng chứng hợp lí, tiêu biểu, xác thực làm sáng tỏ lí lẽ đã nêu.
+ “tự đi tìm hạnh phúc cho mình”: Giúp con người chủ động tìm được những niềm vui trong cuộc sống, thấy được cuộc đời có ý nghĩa; giúp con người biết trân trọng, nâng niu những giá trị của cuộc sống;...
+ “chờ đợi hạnh phúc đến với mình”: Niềm vui, niềm hạnh phúc sẽ tự đến như một sự sắp đặt, con người không phải mất công sức, thời gian đi kiếm tìm;...
– Mở rộng vấn đề:
+ “tự đi tìm hạnh phúc” không có nghĩa là lúc nào cũng vội vã, hấp tấp. Đôi khi, sau những nỗ lực, chúng ta cũng cần những khoảnh khắc “chờ đợi” một cách kiên nhẫn để hạnh phúc mình gieo có thời gian nảy nở. Sự “chờ đợi” này là một phần của quá trình nỗ lực, nó khác hoàn toàn với sự “chờ đợi” thụ động, không làm gì cả.
+ “tự đi tìm hạnh phúc” không chỉ là tìm kiếm những điều lớn lao, mà còn là chủ động nhận ra và trân trọng những niềm vui nhỏ bé trong cuộc sống hàng ngày,...
– Bài học nhận thức và hành động.
* KB: Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học cho bản thân.
d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Có sự sáng tạo về dùng từ, diễn đạt, sử dụng ngôn ngữ sinh động, lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục,…