Văn minh Đại Việt được hình thành và phát triển dựa trên cơ sở kế thừa nền văn minh nào?

Tổ chức nhà nước thời Văn Lang – Âu Lạc gồm có những thành phần chủ yếu nào sau đây?

Từ thế kỉ VII đến cuối thế kỉ XV, văn minh Đông Nam Á bước vào thời kì

Một trong những điểm khác biệt trong hoạt động sản xuất thủ công nghiệp của người Kinh so với các dân tộc thiểu số ở Việt Nam là

Nét đặc trưng văn hoá nào sau đây từ thời Văn Lang – Âu Lạc không còn được bảo tồn đến ngày nay?

Hiện nay, 54 dân tộc ở Việt Nam được chia thành bao nhiêu ngữ hệ và nhóm ngôn ngữ?

Điểm nổi bật nhất trong chính sách dân tộc của Nhà nước Việt Nam hiện nay là gì?

Vì sao ở một số dân tộc thiểu số như Ê-đê, Ba Na, Chăm con cái lấy họ mẹ, phụ nữ chủ động nhờ mai mối và tự lo sính lễ trong hôn nhân?

Khoa cử các đời, thịnh đạt nhất là dưới triều đại nào sau đây?

Nội dung nào sau đây là điểm tương đồng giữa văn minh Đông Nam Á thời kì cổ – trung đại với văn minh phương Tây thời kì cổ đại?

Thờ thành hoàng làng là tín ngưỡng đặc trung của dân tộc nào sau đây?

“Ca ngợi tình yêu, đất nước, con người, phê phán một bộ phận quan lại cường hào và phản ánh những bất công trong xã hội, đề cao vẻ đẹp con người….” đó là nội dung chủ yếu của dòng văn học nào?

Cho đoạn tư liệu sau đây:

“Đông Nam Á là một trong những địa bàn được xem như là cái nôi của nhân loại với sự hiện diện từ rất sớm của loài người. Đồng hành chung với tiến trình lịch sử của nhân loại, Đông Nam Á đã ngày càng trở thành một khu vực đa văn hoá với sự hiện diện đông đúc và đa dạng của nhiều dân tộc, quốc gia. Chính điều này đã góp phần làm cho Đông Nam Á đang dần trở thành một khu vực đặc sắc của thế giới. Văn hoá Đông Nam Á ngày nay vừa là sự kế thừa và phát huy vốn văn hoá bản địa truyền thống vừa là sự tiếp thu có chọn lọc những yếu tố mới từ bên ngoài, cả phương Đông lẫn phương Tây. Trong kho tàng văn hoá đồ sộ của Đông Nam Á có rất nhiều yếu tố chung, làm nên cái “khung” Đông Nam Á, song cũng có không ít những yếu tố đặc sắc, riêng biệt tiêu biểu cho mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Nói cách khác văn hoá Đông Nam Á là nền văn hoá thống nhất trong sự đa dạng”.

(Huỳnh Thiệu Phong, Văn hoá Việt Nam trong không gian văn hoá Đông Nam Á - một góc nhìn địa - văn hoá, Tạp chí Nghiên cứu lịch sử, 2017)

Cho đoạn tư liệu sau đây:

“Kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội thời Âu Lạc đều tiếp tục phát triển trên cơ sở những thành tựu đã đạt được của nước Văn Lang trước đây. Văn hoá Đông Sơn vẫn là cơ sở văn hoá chung của nước Văn Lang và Âu Lạc. Do yêu cầu bức thiết của cuộc chiến đấu chống ngoại xâm, trong thời Âu Lạc, kĩ thuật quân sự có những tiến bộ vượt bậc. Đó là việc sáng chế ra nỏ Liên Châu bắn một lần nhiều phát tên, được coi là loại vũ khí mới, lợi hại (mà dân gian gọi là “Nỏ thần”) và việc xây dựng kinh đô Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội), hình ảnh tập trung sự phát triển nhiều mặt của nước Âu Lạc”.

(Nguyễn Quang Ngọc (Chủ biên), Tiến trình lịch sử Việt Nam, NXB Giáo dục, 2007, tr.31)

Cho đoạn tư liệu sau đây:

Lối sống cổ truyền phổ biến của các dân tộc đều dựa trên nông nghiệp trồng lúa nước hoặc lúa rẫy là chính, kết hợp với chăn nuôi gia đình, hái lượm, săn bắt, đánh bắt cá; nghề thủ công (dệt vải, đan lát, rèn, làm gốm, làm mộc…) và kinh tế hàng hoá ở những trình độ khác nhau. Các dân tộc đều lấy làng làm tổ chức xã hội quan trọng, nhưng đa dạng về hình thức quần cư, kiểu dáng nhà cửa, truyền thống gia đình, xã hội và tôn giáo. Tín ngưỡng vạn vật hữu linh, đến nay vẫn phổ biến, là cơ sở cho những sinh hoạt lễ tục nhiều vẻ của phần đông nhân dân các dân tộc. Hiện nay, các dân tộc, ở những mức độ khác nhau, chịu ảnh hưởng của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế.

(Trích Bảo tàng dân tộc học Việt Nam, nguồn Internet)

Cho đoạn tư liệu sau:

“... Bảo đảm các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển. Huy động, phân bổ, sử dụng, quản lí hiệu quả các nguồn lực để đầu tư phát triển, tạo chuyển biến căn bản về kinh tế, văn hoá, xã hội ở vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Chú trọng tính đặc thù của từng vùng dân tộc thiểu số trong hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách dân tộc. Có cơ chế thúc đẩy lệnh tính tích cực, ý chí tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc thiểu số phát triển kinh tế – xã hội, thực hiện giảm nghèo đa chiều, bền vững. Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, người có uy tín tiêu biểu trong vùng dân tộc thiểu số. Nghiêm trị mọi âm mưu, hành động chia rẽ, phá hoạt khối đại đoàn kết toàn dân tộc,...”.

(Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập 1, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.170)

Nêu những thành tựu tiêu biểu về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang – Âu Lạc. Theo em những phong tục tập quán nào từ thời Văn Lang – Âu Lạc được nhân dân ta lưu giữ đến ngày nay?

Chứng minh văn hóa Đại Việt trong các thế kỷ XI XV phát triển phong phú, đa dạng và mang tính dân tộc sâu sắc.

1. Tính đa dạng, phong phú

* Lĩnh vực tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng

- Trên bước đường xây dựng nhà nước quân chủ trung ương tập quyền, hệ tư tưởng phong kiến Nho giáo được giai cấp thống trị tiếp nhận và từng bước được nâng cao.

- Phật giáo ngày càng thấm sâu vào cuộc sống tinh thần của quần chúng nhân dân được giai cấp thống trị tôn sùng. Nhiều nhà sư tham gia vào chính sự quốc gia, nhiều vị vua Lý, Trần tìm đến với Phật giáo, Vua Trần Nhân Tông khi lên làm Thái thượng hoàng đã xuất gia đầu Phật và lập ra dòng Thiền viện Trúc Lâm Đại Việt.

- Đạo giáo được truyền bá trong nhân dân và hòa nhập với một số tín ngưỡng dân gian. Tục thờ cúng các anh hùng có công với làng với nước được phổ cập. Tục thờ cúng tổ tiên được phổ biến khắp nơi: các dòng họ có công với làng với nước đều xây dựng đền thờ, ghi chép gia phả cúng tế hàng năm.

* Lĩnh vực chữ viết và văn học

- Văn học chữ Hán, chữ Nôm rất phát triển: bài thơ Nam quốc sơn hà (Lý ThườngKiệt), Hịch tướng sĩ (Trần Quốc Tuấn), Bạch Đằng giang phú (Trương Hán Siêu), các tập thơ của Trần Nhân Tông, Trần Quang Khải, Phạm Sư Mạnh... Bình Ngô đại cáo, Ức Trai thi tập (Nguyễn Trãi), Hồng Đức quốc âm (Lê Thánh Tông)... các tác phẩm

văn học mang đậm tình cảm yêu nước, niềm tự hào dân tộc, đánh dấu sự hình thànhvăn học dân tộc.

* Lĩnh vực nghệ thuật: do ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo và Phật giáo, nghệ thuật mang đậm phong cách tôn giáo.

+ Nhiều công trình kiến trúc Phật giáo: chùa Diên Hựu, tháp Báo Thiên, chùa ChânGiáo, đền Đông Cổ. Nhiều tượng phật đã được tạc, tiêu biểu là tượng Phật ở chùa Quỳnh Lâm. Ngoài ra còn có chuông, vạc: chuông Quy Điền ở chùa Diên Hựu (Thăng Long), vạc Phổ Minh ở chùa Phổ Minh (Nam Định cũ).

+ Nghệ thuật điêu khắc độc đáo: bệ cột hình hoa sen, phù điêu hình rồng nổi cuộn trong lá đề, hình bông cúc nhiều cánh, các hình vũ nữ...

+ Nghệ thuật chèo, tuồng, hề, ca nhạc, rối nước, múa vui ngày hội... được tổ chứctrong nhân dân. Đến thời Lê sơ, nhà nước hình thành một bộ phận ca nhạc riêng –nhạc cung đình, tiêu biểu là bản nhạc Bình Ngô phá trận. Một số nhạc cụ thường dùng: trống đồng, trống cơm, sáo, tiêu, đàn tranh...

* Khoa học – kĩ thuật:

+ Sử học: Đại Việt sử kí, Đại Việt sử lược, Trùng hưng thực lục, Lam Sơn thực lục,Đại Việt sử kí toàn thư,…

+ Khoa học quân sự: Binh thư yếu lược, Vạn Kiếp tông bí truyền thư...

+ Địa lí: Dư địa chí…

2. Tính dân tộc sâu sắc

* Tư tưởng, tôn giáo: Tiếp nhận Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo từ nước ngoài nhưngngười Việt đã hòa lẫn với tư tưởng, tình cảm, tín ngưỡng, truyền thống của mình để tạo nên lối sống và cách ứng xử riêng.

* Chữ viết - Văn học: Phát triển với nhiều thể loại mang đậm tính dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc.

- Trên cơ sở chữ Hán, chữ Phạn, người Việt sáng tạo ra chữ viết riêng để ghi chép, sáng tác văn thơ – chữ Nôm – xuất hiện vào thế kỷ XI – XII.

* Nghệ thuật dân tộc được hình thành với nhiều loại hình: múa rối nước, kiến trúc,… tinh tế, độc đáo, đậm tính dân tộc.

* Khoa học kỹ thuật: phát triển với nhiều bộ sử dân tộc, địa lý lịch sử,…

- Ngoài ra, người Việt còn tiếp nhận các thành tựu khoa học kỹ thuật của phương Tây để chế tạo được súng thần cơ, thuyền chiến có lầu,…