Đề thi thử của UBND phường Hà Đông SVIP

Hướng dẫn giải:

Câu 1. (0,5 điểm)

 – Ngôi kể: Thứ nhất, người kể xưng “tôi”.

Câu 2. (0,5 điểm)

– HS chỉ đúng một lời dẫn trực tiếp và chuyển thành lời dẫn gián tiếp:

+ Tìm đúng lời dẫn trực tiếp: “Chồng nó đã về Trời, để lại nó ở đây với núi rừng.”.

+ HS chuyển đúng: VD: Bà cụ nói rằng chồng của nó đã qua đời, để lại nó sống nơi núi rừng.

Câu 3. (1,0 điểm)

– Những đứa trẻ ở điểm trường được miêu tả:

+ Chúng dạy “tôi” tiếng địa phương.

+ Chúng thường nhầm việc đến trường thành việc được vui chơi thay vì lên nương rẫy hay bế em.

+ Chúng luôn sẵn sàng học cả ngày trong ngôi trường luôn rung lên trong gió mạnh.

+ Những đứa trẻ là người có học hành cao nhất trong nhà.

+ Đám trẻ đánh vần bi bô, dạy bố mẹ biết vài chữ cái.

 – Điều đó phản ánh cuộc sống của chúng:

+ Cuộc sống thiếu thốn, nghèo khó, lạc hậu của trẻ em vùng sâu, vùng xa.

+ Khát vọng học tập của trẻ em và niềm hi vọng của gia đình dành cho chúng trong việc thay đổi cuộc sống.

Câu 4. (1,0 điểm)

– Nhân vật tôi có cảm nhận đó vì:

+ Có sự hiện diện của nhiều người trong căn phòng nhỏ (cô Hà, cậu học trò nhỏ).

+ Không khí gần gũi, ấm áp giữa những con người xa lạ.

+ Sự gắn bó, quan tâm chân thành.

+ Trong hoàn cảnh cô đơn nơi vùng cao, tình người trở nên đặc biệt ý nghĩa.

Câu 5. (1,0 điểm)

– HS nêu được các thông điệp:

+ Hoàn cảnh khó khăn, yêu thương, chia sẻ đã gắn kết con người với con người.

+ Được học tập là khao khát của biết bao trẻ em nghèo.

+ Hạnh phúc có thể đến từ những điều giản dị trong cuộc sống.

+ Biết sống cống hiến, dấn thân vì cộng đồng.

Hướng dẫn giải:

Câu 1. (2,0 điểm)

a. Đảm bảo cấu trúc của một đoạn văn phân tích nhân vật: (0,25 điểm)

Mở đoạn giới thiệu tác giả, tác phẩm, nhân vật cần phân tích; thân đoạn phân tích làm rõ những đặc điểm nổi bật của nhân vật và đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng nhân vật; kết đoạn khái quát, tổng hợp lại.

b. Xác định đúng yêu cầu phân tích: (0,25 điểm)

Phân tích đặc điểm nổi bật của nhân vật “tôi”, đặc sắc nghệ thuật xây dựng nhân vật của truyện.

c. Phân tích, làm rõ được: (1,0 điểm)

– Bối cảnh: “Tôi” – một giáo viên trẻ đầy nhiệt huyết trên hành trình lên vùng cao giảng dạy.

– Lí tưởng sống đẹp, tinh thần cống hiến: Tình nguyện lên vùng sâu, vùng xa; chấp nhận khó khăn, thiếu thốn;…

– Tình yêu nghề và sự tận tâm với bọn trẻ: Gắn bó với trò, trân trọng sự hồn nhiên và ham học của bọn trẻ, kiên trì dạy học trong điều kiện gian khổ,…

– Tâm hồn nhân hậu, giàu tình cảm: Quan tâm, đồng cảm với hoàn cảnh của trò, những cảm nhận tinh tế về hạnh phúc,…

– Đặc sắc nghệ thuật: Ngôi kể thứ nhất, xây dựng nhân vật qua lời nói, cử chỉ, hành động,…

d. Chính tả, ngữ pháp: (0,25 điểm)

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

e. Sáng tạo: (0,25 điểm)

Thể hiện suy nghĩ của bản thân về nhân vật “tôi”, có cách diễn đạt sáng tạo, mới mẻ. (Sống có lí tưởng, đáng khâm phục,…)

Câu 2. (4,0 điểm)

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: (0,25 điểm)

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: (0,5 điểm)

Đề xuất giải pháp để tránh được những ảnh hưởng tiêu cực từ bạn bè.

c. Phân tích, làm rõ được: (2,5 điểm)

HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, bảo đảm các yêu cầu sau:       

MB: Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề.         

TB: Triển khai vấn đề nghị luận:  

– Giải thích: Phê bình, góp ý: Là những nhận xét của thầy cô nhằm chỉ ra điểm chưa tốt, thiếu sót của học sinh để giúp các em tiến bộ.

→ Đây là một phần tất yếu trong quá trình giáo dục và rèn luyện.

– Nêu thực trạng: Phản ứng tiêu cực của HS trước những lời đánh giá, nhận xét của thầy cô (chống đối, cãi lại, im lặng những bực bội, xa cách, không thích học, bi quan, chán nản, tự ti,...).  

– Nguyên nhân:

+ Từ chính bản thân học sinh (tâm lí tự ái, chưa kiểm soát được cảm xúc, chưa hiểu ý nghĩa của những lời đánh giá của thầy cô,...).

+ Lối sống đề cao cái tôi cá nhân, kiêu ngạo khó chấp nhận sự nhắc nhở.

+ Cha mẹ bận rộn, ít chia sẻ, bênh vực.

+ Xã hội: Nhiều quan điểm sống lệch lạc, cổ vũ cho những phản ứng tiêu cực.

+ Cách nhận xét, đánh giá có thể chưa phù hợp. 

– Hậu quả:

+ Nếu vấn đề không được giải quyết, học sinh sẽ bỏ lỡ cơ hội học hỏi và phát triển từ những lời góp ý quý báu của thầy cô.

+ HS khó tiến bộ, dễ lặp lại lỗi sai.

+ Thái độ chống đối, phớt lờ lời nhận xét đánh giá có thể khiến mối quan hệ thầy trò trở nên căng thẳng, ảnh hưởng đến quá trình học tập và rèn luyện.   

– Đề xuất các biện pháp khả thi để giải quyết vấn đề:

Cá nhân:

+ Bình tĩnh, lắng nghe một cách chân thành và thấu đáo.

+ Suy ngẫm và nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Nhìn thẳng và đối diện với lỗi sai, biết nói lời xin lỗi, biết tìm cách thay đổi,...

+ Tích cực trao đổi, thảo luận với thầy cô với thái độ lễ phép.

+ Rèn luyện bản lĩnh, kiểm soát cảm xúc, tiếp nhận lời phê bình một cách cầu thị.

+ Biến lời phê bình thành động lực để rèn luyện bản thân.

+ Đặt ra mục tiêu cho mình, trở thành tấm gương tốt.

(Có bằng chứng phù hợp)

Gia đình: Cần chia sẻ, động viên, phân tích đúng sai, khuyên nhủ phù hợp.

Nhà trường: Cần tổ chức các hoạt động tuyên dương, lan toả những cá nhân có sự tiến bộ, trưởng thành nhờ tiếp thu tích cực lời đánh giá của thầy cô,...  

– Liên hệ bản thân: Nhận thức được tầm quan trọng của việc tiếp thu lời góp ý; biết lắng nghe, sửa sai và hoàn thiện bản thân hơn trong học tập và cuộc sống.

KB:

– Khẳng định ý nghĩa của việc ứng xử đúng đắn trước lời nhận xét đánh giá, góp ý của thầy cô.

– Kêu gọi.

(Nêu được những lí lẽ, bằng chứng hợp lí, tiêu biểu, xác thực làm sáng tỏ quan điểm của cá nhân.)

d. Chính tả, ngữ pháp: (0,25 điểm)

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

e. Sáng tạo: (0,5 điểm)

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.