Hướng dẫn giải:
Câu 1. (2,0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
– Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
– HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Nêu cảm nhận về tình mẫu tử trong văn bản "Bầm ơi!".
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận:
– Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:
+ Cảm nghĩ về hình ảnh người mẹ:
++ Người mẹ tần tảo, lam lũ, trải qua nhiều khó khăn của cuộc sống.
++ Sự hi sinh, âm thầm gánh vác mọi khó khăn để con yên tâm chiến đấu.
+ Tình cảm người con dành cho người mẹ:
++ Nỗi nhớ thương mẹ da diết ở nơi chiến trường.
++ Biết ơn, thấu hiếu công lao, sự hi sinh của mẹ.
+ Ý nghĩa của tình mẫu tử trong văn bản:
++ Tình mẫu tử trở thành nguồn động lực tinh thần khi người con tham gia chiến đấu.
++ Tình mẫu tử là sợi dây gắn bó bền chặt giữa người con với quê hương yêu dấu.
Câu 2. (4,0 điểm)
a. Bảo đảm yêu cầu về bố cục, dung lượng của bài văn nghị luận:
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ).
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Ý nghĩa của lòng biết ơn trong cuộc sống.
c. Viết được bài văn đảm bảo các yêu cầu:
HS biết triển khai và làm sáng tỏ vấn đề nghị luận. Sau đây là một số gợi ý:
c1. Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.
c2. Thân bài:
* Giải thích được vấn đề:
– Tình cảm gia đình: Mối quan hệ gắn bó, yêu thương giữa các thành viên trong gia đình.
– Sức mạnh tinh thần: Nguồn động lực, niềm an ủi, niềm tin giúp con người vững vàng trong cuộc sống.
* Biết phân tích làm sáng tỏ vấn đề:
– Vai trò của tình cảm gia đình đối với sức mạnh tinh thần:
+ Là chỗ dựa tinh thần trong lúc khó khăn, mất mát.
+ Tiếp thêm nghị lực, niềm tin để mỗi người nỗ lực vươn lên.
+ Nuôi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp: Lòng nhân ái, hiếu thảo, yêu thương con người.
– Dẫn chứng:
+ Trong chiến tranh, tình yêu thương gia đình là động lực để người lính kiên cường chiến đấu.
+ Trong cuộc sống hiện đại, gia đình là nơi con người trở về, tìm thấy bình yên sau những áp lực, bon chen của cuộc sống.
– Phản đề (Hậu quả nếu thiếu tình cảm gia đình):
+ Thiếu vắng tình cảm gia đình dễ khiến con người cảm thấy cô đơn, lạc lõng, dễ sa ngã.
+ Một số người thờ ơ, vô cảm, thiếu quan tâm đến gia đình.
– Bài học và hành động:
+ Mỗi người cần trân trọng, biết vun đắp tình cảm gia đình.
+ Biết ơn, hiếu thảo với cha mẹ; yêu thương, quan tâm đến anh, chị, em trong gia đình.
+ Dành thời gian cho gia đình, tạo dựng không khí ấm áp, hạnh phúc.
c3. Kết bài: Khẳng định lại tầm quan trọng của tình cảm gia đình trong việc hình thành sức mạnh tinh thần.
