Bài học cùng chủ đề
Báo cáo học liệu
Mua học liệu
Mua học liệu:
-
Số dư ví của bạn: 0 coin - 0 Xu
-
Nếu mua học liệu này bạn sẽ bị trừ: 2 coin\Xu
Để nhận Coin\Xu, bạn có thể:
Đề kiểm tra giữa học kì I - Đề số 1 SVIP
(4,0 điểm) Đọc đoạn trích sau:
ÁO TẾT
Con bé Em cười tủm tỉm khi nghĩ tới cái áo đầm màu hồng mà má nó mới mua cho:
– Tết này, mình mà mặc cái áo đó đi chơi, đẹp như tiên cho mà coi.
Nó nghĩ và nó muốn chia sẻ với con Bích, bạn nó.
Con Bích ở trong hẻm, nhà nó nghèo, má nó đi bán bắp nướng ngoài đầu hẻm, con bé Em thích con Bích vì nó hiền, với lại ngồi kế nhau từ lớp một tới lớp năm, làm sao mà không thân cho được. Hôm hai mươi sáu, học buổi cuối năm, hai đứa nôn Tết quá quá trời nên tính trước, nếu mùng một con bé Em đi về Ngoại thì mùng Hai hai đứa đi tới nhà cô giáo. Bây giờ con bé Em tính trong đầu, tới bữa đó chắc nhiều bạn nữa, cho nên nó sẽ mặc cái áo đầm mới thắt nơ, bâu viền kim tuyến cho tụi bạn lé con mắt luôn.
Con Bích đang ngồi nướng bắp thế cho má nó đi sách cặn cho heo. Bé Em muốn khoe liền nhưng bày đặt nói gièm:
– Còn mấy ngày nữa Tết rồi hen, mầy có đồ mới chưa?
– Có, má tao đưa vải cho cô Ba thợ cắt rồi, má tao nói gần Tết đồ nhiều, dồn đống, chắc tới hai mươi tám mới lấy được.
– Vậy mầy được mấy bộ?
– Có một bộ hà.
Con bé Em trợn mắt:
– Ít quá vậy?
– Con Út Mót với Con Út Hết được hai bộ. Tao lớn rồi, nhường cho tụi nó.
– Vậy à?
Bé Em mất hứng hẳn, nó lựng khựng nửa muốn khoe, nửa muốn không.
Nhưng rõ ràng là con Bích không quên nó:
– Còn mầy?
– Bốn bộ. Má tao mua cho đủ mặc từ mùng Một tới mùng Bốn, bữa nào cũng mặc đồ mới hết trơn. Trong đó có bộ đầm hồng nổi lắm, hết sẩy luôn.
– Mầy sướng rồi.
Con Bích nói xong vẫn cười nhưng mắt nó xịu xuống, buồn hẳn. Nhà nó nghèo, sao bì được với nhà con bé Em. Hồi nhỏ nó chuyên mặc áo con trai của anh Hai nó để lại. Áo nó thì chuyền cho mấy đứa em, tới con Út Hết là đồ đã cũ mèm, mỏng tang, kéo nhẹ cũng rách. Được cái mấy chị em nó biết thân, lo học chớ không so đo chuyện cũ mới, má nó nói hoài, “Nhà mình nghèo quá hà, ráng vài năm nữa, khá giả rồi má sắm cho”. Con bé Em nhìn con Bích lom lom rồi cúi xuống, trở trở trái bắp nướng:
– Bộ đồ mầy may chắc đẹp lắm, bữa mùng Hai mầy mặc bộ đó đi nhà cô hen?
Rồi tới mùng một, mùng hai, bé Em lại rủ con Bích đi chơi. Hai đứa mặc đồ hơi giống nhau, chỉ khác là con Bích mặc áo trắng bâu sen, con bé Em thì mặc áo thun có in hình mèo bự. Cô giáo tụi nó khen:
– Coi hai đứa lớn hết trơn rồi, cao nhòng.
Hai đứa cười. Lúc đó con bé Em nghĩ thầm, mình mà mặc bộ đầm hồng, thế nào cũng mất vui. Bạn bè phải vậy chớ. Đứa mặc áo đẹp, đứa mặc áo xấu coi gì được, vậy sao coi là bạn thân. Nhưng Bích lại nghĩ khác, bé Em thương bạn như vậy, tốt như vậy, có mặc áo gì Bích vẫn quý bé Em. Thiệt đó.
(Nguyễn Ngọc Tư, theo isach.info)
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn):
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại gì?
Câu 2. Xác định đề tài của văn bản "Áo Tết".
Câu 3. Chỉ ra sự thay đổi điểm nhìn trong đoạn trích? Nhận xét về tác dụng của việc thay đổi điểm nhìn trong văn bản “Áo Tết”?
Câu 4. Chi tiết chiếc áo đầm hồng là chi tiết tiêu biểu nhất trong văn bản. Em hãy phân tích ý nghĩa của chi tiết này trong việc thể hiện, bộc lộ tính cách các nhân vật.
Câu 5. Từ câu chuyện giữa bé Em và bé Bích, em rút ra được bài học gì về tình bạn và sự sẻ chia? (Trình bày ngắn gọn khoảng 5 – 7 dòng)
Hướng dẫn giải:
Câu 1. (0,5 điểm)
Văn bản "Áo Tết" thuộc thể loại truyện ngắn.
Câu 2. (0,5 điểm)
Văn bản "Áo Tết" viết về đề tài tình bạn.
Câu 3. (1,0 điểm)
– Sự thay đổi điểm nhìn trong văn bản:
+ Đoạn trích ban đầu được kể theo ngôi thứ ba, điểm nhìn bên ngoài của người kể chuyện.
+ Sau đó, điểm nhìn chuyển sang nội tâm nhân vật bé Em (Những suy nghĩ, cảm xúc khi muốn khoe áo mới rồi sự ngập ngừng, trăn trở khi nhìn bạn).
+ Tiếp đó, có những đoạn lại theo điểm nhìn nội tâm của bé Bích (Cảm thấy tủi thân nhưng vẫn thể hiện sự quý mến bạn).
– Tác dụng của sự thay đổi điểm nhìn trong văn bản:
+ Làm nổi bật sự khát biệt về hoàn cảnh và tâm trạng của hai nhân vật.
+ Giúp người đọc đồng cảm, thấu hiểu được suy nghĩ, cảm xúc sâu kín của cả bé Em và bé Bích.
+ Tạo nên sự chân thực, sinh động, khiến tình bạn hiện lên vừa hồn nhiên, vừa cảm động.
Câu 4. (1,0 điểm)
Chi tiết chiếc áo đầm hồng là chi tiết có ý nghĩa quan trọng trong việc bộc lộ tính cách các nhân vật:
– Với nhân vật bé Em:
+ Ban đầu, nó thể hiện hồn nhiên, vui tươi, có chút tự hào, muốn được khoe khoang.
+ Sau đó, nó bộc lộ được sự tinh tế, thấu hiểu, lòng nhân ái và sự trân trọng tình bạn của bé Em.
– Với nhân vật bé Bích: Sự hiền lành, hiểu chuyện và biết trân trọng tình bạn.
Câu 5. (1,0 điểm)
Bài học về tình bạn và sự sẻ chia:
– Tình bạn chân chính không dựa trên sự giàu nghèo hay những giá trị vật chất hào nhoáng.
– Tình bạn cần có sự thấu hiểu, đồng cảm và sự sẻ chia.
– Sự sẻ chia không chỉ là cho đi vật chất mà còn là sự tinh tế trong cách đối xử, quan tâm đến cảm xúc của người khác.
Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật bé Em trong văn bản "Áo Tết".
Câu 2. Trong văn bản "Áo Tết", nhân vật bé Em nhận ra rằng tình bạn chân thành quan trọng hơn chiếc áo đầm mới. Từ câu chuyện ấy, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về việc cân bằng giá trị vật chất và giá trị tinh thần trong cuộc sống. Đồng thời, hãy đề xuất những việc làm cụ thể để xây dựng lối sống hài hoà, cân bằng giữa giá trị vật chất và tinh thần.
Hướng dẫn giải:
Câu 1 (2,0 điểm)
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
– Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
– HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích nhân vật bé Em trong văn bản "Áo Tết".
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận:
– Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:
+ Giới thiệu khái quát về tên nhân vật, tên văn bản, tên tác giả.
+ Những phẩm chất tốt đẹp của nhân vật bé Em:
++ Hồn nhiên, vô tư, có chút trẻ con: Háo hức, sung sướng với chiếc áo đầm hồng mới, muốn khoe ngay với Bích.
++ Tinh tế, nhạy cảm trước hoàn cảnh của bạn bè: Khi biết bé Bích chỉ có một bộ đồ mới thì chần chừ không còn muốn khoe; thể hiện sự suy tư, đồng cảm.
++ Biết hi sinh sở thích cá nhân vì bạn bè: Quyết định không mặc chiếc áo đầm vào mùng Hai.
+ Nghệ thuật khắc hoạ nhân vật:
++ Lời kể giản dị, ngôn ngữ gần gũi, lời thoại tự nhiên, đậm chất trẻ thơ.
++ Khắc hoạ tâm lí nhân vật tinh tế, chân thực.
=> Từ những ý phân tích, HS nhận xét, đánh giá mở rộng về nhân vật: Nhân vật bé Em không chỉ gợi ra vẻ đẹp ngây thơ trong sáng của tuổi thơ mà còn để lại bài học sâu sắc về tình bạn và sự sẻ chia.
Câu 2 (4,0 điểm)
a. Bảo đảm yêu cầu về bố cục, dung lượng của bài văn nghị luận:
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ).
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:
Việc cân bằng giá trị vật chất và giá trị tinh thần trong cuộc sống, đề xuất những việc làm cụ thể để xây dựng lối sống hài hoà, cân bằng giữa giá trị vật chất và tinh thần.
c. Viết được bài văn đảm bảo các yêu cầu:
HS biết triển khai và làm sáng tỏ vấn đề nghị luận. Sau đây là một số gợi ý:
c1. Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận (Cân bằng giữa giá trị vật chất và tinh thần).
c2. Thân bài:
* Giải thích được vấn đề:
– Giá trị vật chất: Những điều kiện cụ thể như cơm ăn, áo mặc, tiền bạc,…
– Giá trị tinh thần: Những giá trị vô hình như hạnh phúc, niềm tin, niềm vui,…
– Cân bằng: Không thiên lệch, hài hoà giữa cả hai phương diện.
* Biết phân tích làm sáng tỏ vấn đề:
– Thực trạng của vấn đề cân bằng giữa vật chất và tinh thần:
+ Tích cực:
++ Nhiều người biết chú trọng đến những giá trị tinh thần: Giải trí lành mạnh, giữ gìn các mối quan hệ, chăm sóc sức khoẻ tinh thần,…
++ Nhiều phong trào tích cực hơn: Khuyến khích đọc sách, tập luyện thể thao,…
+ Hạn chế:
++ Một bộ phận chạy theo vật chất, tiêu xài hoang phí.
++ Nhiều người xem nhẹ vật chất, thiếu ý thức lao động, chỉ sống trong những giá trị tinh thần mơ hồ, lệch lạc.
– Ý nghĩa của việc cân bằng giữa vật chất và tinh thần:
+ Giúp con người có cuộc sống hài hoà, lành mạnh, vừa đảm bảo nhu cầu thiết yếu vừa nuôi dưỡng đời sống tinh thần phong phú.
+ Góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái, nơi con người vừa no ấm về vật chất, vừa hạnh phúc về tinh thần.
+ Là cơ sở để mỗi cá nhân có đời sống bền vững, hạnh phúc lâu dài, không bị cuốn vào vòng xoáy thực dụng hay sa sút tinh thần.
* Đề xuất những việc làm cụ thể để xây dựng lối sống hài hoà, cân bằng giữa giá trị vật chất và tinh thần:
– Xác định mục tiêu sống rõ ràng, hướng tới sự ổn định.
– Tránh chạy theo lối sống xa hoa, phô trương; sử dụng tiền bạc đúng mục đích.
– Chú trọng rèn luyện, phát triển tinh thần: Duy trì thói quen đọc sách, tham gia hoạt động nghệ thuật, thể thao, du lịch để nuôi dưỡng tâm hồn phong phú.
– Giữ gìn và bồi đắp các mối quan hệ: Dành thời gian quan tâm, sẻ chia với gia đình, bạn bè; coi trọng tình cảm và sự chân thành hơn lợi ích vật chất.
c3. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của việc cân bằng giá trị vật chất và tinh thần. Liên hệ và rút ra bài học cho bản thân.