BÀI TẬP NÓI VÀ NGHE
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI
VĂN HỌC TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
Hoàn thành bài tập bằng cách trả lời các câu hỏi sau:
1. Mục đích của bài nói?
2. Người nghe là ai?
3. Nội dung bài nói là gì?
4. Thực chất bài nói cần khai thác những khía cạnh nào?
5. Tìm ý bằng cách trả lời các câu hỏi:
5.1. Văn học có còn quan trọng trog đời sống hiện nay không?
5.2. Trước sự phổ biến của các phương tiện nghe nhìn, văn học có gặp phải thách thức gì không?
5.3. Văn học đem đến cho người đọc nhận thức gì về đời sống, xã hội, con người?
5.4. Văn học khiến con người có thái độ ra sao trước cái đúng, cái sai, cái tốt, cái xấu?
5.5. Vì sao có thể nói văn học có khả năng đánh thức những rung cảm trước cái đẹp của con người?
6. Xây dựng dàn ý bài nói: xác định các luận điểm, sử dụng các lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ vấn đề:
* Căn cứ vào vai trò của văn học để khảng định giá trị của văn học ở mọi thời điểm.
- Văn học mở rộng nhận thức của con người như thế nào?
Gợi ý: Tác phẩm văn học là một kho tàng tri thức, thông qua đó con người có thể mở rộng kiến thức cho mình. Kiến thức qua sự truyền tải của văn học không hề khô khan mà đầy hấp dẫn, lí thú. Ví dụ, các truyện khoa học viễn tưởng em đã học ở lớp 7 đem đến những tri thức khoa học kĩ thuật về tàu ngầm, về công nghệ gen, về vũ trụ,... Hay “Dế Mèn phiêu lưu kí” của Tô Hoài đem đến tri thức về thé giới loài vật. Hoặc đoạn trích “Đi lấy mật” giúp em hiểu thêm về con người và vùng đất phương Nam,...
- Văn học đã góp phần hình thành và nuôi dưỡng tâm hồn, đạo đức, nhân cách của con người ra sao?
Gợi ý:Văn học giúp con người biết phân biệt tốt – xấu, thiện – ác, biết tránh xa, lên án cái xấu, cái ác, sống hướng thiện và nhân ái. HS có thể chứng minh điều này qua các truyện cổ tích, những tác phẩm văn học em đã học, đã đọc như Gió lạnh đầu mùa, Lặng lẽ Sa Pa,...
+ Vì sao có thể nói văn học làm cho con người tinh tế hơn, có thể bồi đắp ý thức thẩm mĩ của con người?
Gợi ý: Văn học vừa phản ánh, vừa sáng tạo ra cái đẹp. Trong tác phẩm văn học, người đọc có thể tìm thấy vẻ đẹp của thiên nhiên đa sắc, cuộc sống muôn màu, vẻ đẹp của cái cần có, nên có, vẻ đẹp của ước mơ. Một câu thơ hay, một hình ảnh đẹp, một cách gieo vần độc đáo hay một lối kể chuyện thú vị,... cũng khiến con người cảm nhận được vẻ đẹp của hình thức nghệ thuật.
* Chỉ ra tác động của các phương tiện nghe nhìn đến văn học, dẫn đến những thay đổi của văn học trong thời đại mới
- Tác động tích cực của các phương tiện nghe nhìn đến văn học, và những thay đổi của văn học trước những tác động đó:
+ Giúp độc giả mở rộng các đường kênh tiếp xúc với văn học (không chỉ đọc mà còn có thể nghe, không chỉ đọc qua sách mà có thể đọc qua các phương tiện điện tử);
+ Giúp tạo nên một không gian mở, các ý kiến đánh giá, bình luận về văn học trở nên cập nhật, công khai, dân chủ;
+ Giúp độc giả tiếp cận với các dữ liệu văn học khổng lồ, nhanh chóng, tiện lợi, tiết kiệm.
- Bên cạnh đó, các phương tiện nghe nhìn cũng có những tác động tiêu cực, khiến văn học trong thời điểm hiện nay phải đối diện với nhiều thách thức như:
+ Văn học bị cạnh tranh trực tiếp bởi các hình thức giải trí khác;
+ Xu hướng đọc tin nhanh, tin ngắn làm giảm khả năng đọc sâu, giảm tư duy trừu tượng của con người;
+ Không gian mạng chứa lượng thông tin lớn, đăng dễ dàng, dẫn đến tình trạng thông tin không chính xác, thiếu kiểm chứng, thậm chí là sai lệch, ảnh hưởng đến việc tiếp nhận văn học;
+ Sự tương tác, trao đổi, tranh luận trực tiếp về văn học một mặt đem lại tính dân chủ, khách quan, nhưng mặt khác, những bình luận mang tính xuyên tác, hay hội chứng đám đông dễ tác động tiêu cực đến cả người viết và người đọc….
--------------Hết-------------
