Bài 8. Bảo vệ và khai thác tài nguyên rừng SVIP

1. MỘT SỐ BIỆN PHÁP BẢO VỆ TÀI NGUYÊN RỪNG

- Tăng cường công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật về bảo vệ rừng để nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân.

+ Sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ rừng.

+ Lồng ghép trong các hoạt động cộng đồng: buổi họp thôn, bản, lễ hội truyền thống,...

+ Xây dựng bảng tin, biển tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng.

- Ngăn chặn các hành vi gây suy thoái tài nguyên rừng:

+ Tăng cường lực lượng tuần tra, bảo vệ rừng.

→ Để ngăn chặn chặt phá rừng, mua bán và vận chuyển lâm sản trái phép, lấn chiếm đất rừng trái pháp luật.

+ Kiểm soát hoạt động chăn, thả gia súc, vật nuôi để tránh gây thiệt hại cho tài nguyên rừng.

+ Phòng trừ sinh vật gây hại rừng.

- Phòng cháy, chữa cháy rừng:

+ Chủ động thực hiện tốt công tác phòng cháy, chữa cháy.

- Củng cố các khu bảo tồn thiên nhiên:

+ Duy trì hệ thống khu bảo tồn để bảo vệ hệ sinh thái rừng và tài nguyên thực vật, động vật.

- Hoàn thiện hệ thống pháp luật:

+ Rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách để quản lí và bảo vệ rừng hiệu quả và dễ tiếp cận.

- Tăng cường trồng cây xanh và trồng rừng: góp phần bảo vệ và phát triển rừng.

2. PHƯƠNG THỨC KHAI THÁC RỪNG

2.1. Khai thác trắng

- Là phương thức chặt toàn bộ cây rừng đã thành thục trong một mùa chặt, thường dưới một năm.

- Tái sinh sau khai thác:

+ Tiến hành sau khi khai thác xong.

+ Có thể áp dụng phương thức tái sinh nhân tạo để tạo rừng mới đều tuổi.

- Ảnh hưởng môi trường sau khai thác:

+ Rừng bị biến đổi sâu sắc, tán rừng mất, đất rừng phơi trống hoàn toàn.

- Rủi ro với địa hình dốc:

+ Tại vùng đất có độ dốc lớn và lượng mưa cao.

+ Nếu tái sinh không thành công sẽ dẫn đến xói mòn và thoái hóa đất.

- Ứng dụng ở Việt Nam:

+ Khai thác trắng thường áp dụng đối với rừng sản xuất là rừng trồng thuần loài đều tuổi.

2.2. Khai thác dần

- Chặt toàn bộ cây rừng đã thành thục trên khoảnh chặt, tiến hành nhiều lần để tạo thế hệ rừng mới.

- Khai thác nhiều lần (3 - 4 lần) trong một cấp tuổi.

- Tái sinh song song với quá trình khai thác, rừng non khép tán.

- Mặt đất rừng luôn có cây che phủ và bảo vệ hiệu quả hơn so với khai thác trắng.

- Áp dụng lâu dài ở các nước nhiệt đới, đã được cải tiến.

2.3. Khai thác chọn

- Chặt từng cây hoặc đám cây thành thục, loại bỏ cây già, cây có phẩm chất kém.

- Không có thời kì tái sinh rõ ràng, gắn liền với tái sinh tự nhiên hoặc xúc tiến tái sinh tự nhiên.

- Rừng hình thành sau khai thác chọn là rừng khác tuổi.

- Chỉ chặt cây thành thục, duy trì cấu trúc rừng nhiều tầng.

- Đất rừng không bị phơi trống, hạn chế xói mòn đất, cảnh rừng ít bị xáo trộn.