Bài 4: Những vấn đề chung về doanh nghiệp nhỏ
1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ
- Khái niệm: Doanh nghiệp nhỏ là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ về vốn, lao động và doanh thu.
- Phân loại:
Doanh nghiệp nhỏ | Doanh nghiệp siêu nhỏ | |
Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản, công nghiệp, xây dựng | Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người. | Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người. |
Tổng doanh thu của năm không quá 50 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 20 tỉ đồng. | Tổng doanh thu của năm không quá 3 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỉ đồng. | |
Trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ | Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 50 người. | Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người. |
Tổng doanh thu của năm không quá 100 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 50 tỉ đồng | Tổng doanh thu của năm không quá 10 tỉ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỉ đồng. |
2. Thuận lợi, khó khăn của doanh nghiệp nhỏ
3. Các lĩnh vực sản xuất kinh doanh thích hợp với doanh nghiệp nhỏ
a) Lĩnh vực sản xuất kinh doanh
* Sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp:
- Các mô hình sản xuất kinh doanh phù hợp với doanh nghiệp nhỏ:
+ Mô hình sản xuất nông nghiệp truyền thống: trồng cây lương thực, rau, hoa, cây ăn quả, cây cảnh,...; chăn nuôi gà, lợn, bò,...
+ Mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, công nghệ cao: mô hình trồng rau thuỷ canh, trồng chè, trồng lúa, hoa, rau theo tiêu chuẩn VietGAP; nuôi bò, lợn, gà, tôm, cua, cá sạch,...
* Lĩnh vực sản xuất kinh doanh tiểu thủ công nghiệp:
- Lĩnh vực sản xuất tiểu thủ công nghiệp gắn liền với nghề thủ công nghiệp cung cấp cho thị trường những sản phẩm nguyên bản, thủ công như các mặt hàng thủ công, đồ trang trí nội thất,...
- Mô hình thích hợp với doanh nghiệp nhỏ: nghề sản xuất thủ công mĩ nghệ, mộc, đúc đồng, thêu ren, dệt lụa,...
* Lĩnh vực sản xuất công nghiệp:
- Doanh nghiệp nhỏ có thể tham gia vào lĩnh vực sản xuất công nghiệp với các mặt hàng phù hợp như: dệt may, giày dép, đồ nội thất hay các ngành công nghiệp phụ trợ, chế biến nông, lâm, thuỷ, hải sản,...
b) Lĩnh vực thương mại
* Mô hình bán lẻ có cửa hàng:
- Doanh nghiệp nhỏ với mô hình bán lẻ có cửa hàng có thể kinh doanh tạp hoá bán nhiều chủng loại hàng hoá khác nhau hoặc các cửa hàng chỉ kinh doanh mặt hàng chuyên biệt như: cửa hàng văn phòng phẩm, cửa hàng máy vi tính, cửa hàng vật liệu xây dựng, cửa hàng vật liệu điện nước, cửa hàng kinh doanh nội thất,...
* Mô hình thương mại điện tử (kinh doanh trực tuyến):
- Khái niệm: Mô hình kinh doanh trực tuyến là hình thức kinh doanh trên môi trường Internet với việc doanh nghiệp quảng bá sản phẩm dịch vụ của mình.
- Ưu điểm:
+ Tiết kiệm được nhiều chi phí thuê mặt bằng, thuê nhân viên.
+ Tiếp cận được nguồn khách hàng lớn, đa dạng.
+ Không bị giới hạn bởi không gian và thời gian, phù hợp với mô hình doanh nghiệp nhỏ.
c) Lĩnh vực dịch vụ
- Có nhiều mô hình sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ phù hợp với doanh nghiệp nhỏ như: kinh doanh khách sạn, các dịch vụ về ăn uống, cưới hỏi, du lịch, sửa chữa trang thiết bị, hỗ trợ máy móc, tư vấn, chăm sóc sức khoẻ, bất động sản,...
4. Mục tiêu và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ
a) Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp nhỏ
- Tối đa hoá lợi nhuận, đứng vững trong cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thương trường.
- Tham gia tích cực vào chuỗi giá trị, liên kết với các hộ gia đình, với các doanh nghiệp khác để khẳng định vị thế của doanh nghiệp nhỏ đối với sự phát triển kinh tế của địa phương và đất nước.
b) Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ
* Các nhân tố bên trong doanh nghiệp:
- Con người là nhân tố quyết định mọi hoạt động của doanh nghiệp.
- Khả năng tài chính của doanh nghiệp.
- Trình độ kĩ thuật, công nghệ sản xuất.
- Thiết kế được các sản phẩm đặc sắc, hấp dẫn thu hút sự quan tâm của khách hàng và tổ chức được mạng lưới tiêu thụ sản phẩm.
- Hệ thống thông tin bên trong của doanh nghiệp, cơ chế kiểm soát doanh nghiệp,...
* Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp:
- Môi trường chính trị, kinh tế, xã hội và sự hỗ trợ của Chính phủ, chính quyền địa phương.
- Những thay đổi của kĩ thuật công nghệ.
- Yếu tố thị trường của doanh nghiệp như: khách hàng, đối thủ cạnh tranh trên thị trường,...