1. Phong trào cách mạng (1918 - 1923) và sự thành lập Quốc tế Cộng sản (1919)

a. Phong trào cách mạng ở các nước tư bản châu Âu

- Nguyên nhân: Hậu quả nặng nề của Chiến tranh thế giới thứ nhất và sự ảnh hưởng mạnh mẽ của Cách mạng Tháng Mười Nga (1917) đã thúc đẩy phong trào cách mạng bùng nổ.

- Diễn biến chính:

+ Đức: 1918, công nhân và binh lính nổi dậy ở Berlin, lật đổ chế độ quân chủ và thiết lập chế độ cộng hòa tư sản. Đảng Cộng sản Đức được thành lập vào cuối năm 1918, nhưng phong trào cách mạng thất bại vào 1923.

+ Anh: Công nhân đòi quyền lợi chính trị và kinh tế. Đảng Cộng sản Anh được thành lập vào 1920.

+ Pháp: Cuộc tổng bãi công 1-5-1920 thu hút hơn 1 triệu người tham gia, và Đảng Cộng sản Pháp ra đời vào 1920.

- Kết quả: Nhiều Đảng Cộng sản được thành lập tại các nước tư bản như Hungary (1918), Anh (1920), Pháp(1920), và Ý (1921).

b. Sự thành lập Quốc tế Cộng sản (1919)

- Bối cảnh: Sự phát triển của phong trào cách mạng đòi hỏi có một tổ chức quốc tế để lãnh đạo phong trào.

- Thành lập: Quốc tế Cộng sản được V.I. Lenin thành lập vào 3-1919 tại Mát-xcơ-va.

- Hoạt động: Quốc tế Cộng sản tổ chức 7 đại hội từ 1919 - 1943. Năm 1920, thông qua Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa.

- Mục tiêu: Đề ra đường lối cho phong trào cách mạng và đấu tranh vì tự do, giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.

Quốc tế Cộng sản (Ảnh: Tư liệu/TTXVN)

2. Cuộc đại suy thoái kinh tế (1929 - 1933) và sự hình thành chủ nghĩa phát xít

a. Cuộc đại suy thoái kinh tế (1929 - 1933)

- Bối cảnh: Sau một giai đoạn phát triển mạnh mẽ (1924 - 1929), nền kinh tế tư bản gặp phải sự sản xuất dư thừa, khiến hàng hóa không bán được và dẫn đến suy thoái.

- Diễn biến:

+ Năm 1929, cuộc đại suy thoái bắt đầu tại Mỹ và lan ra toàn thế giới.

+ Năm 1932, cuộc khủng hoảng trở nên trầm trọng nhất, ảnh hưởng đến tài chính, công nghiệp, nông nghiệp và thương mại.

- Hậu quả: Kinh tế thế giới bị tàn phá nặng nề, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, gây ra nạn đói nghèo và bất ổn xã hội. Hàng triệu người rơi vào tình trạng khó khăn.

b. Sự hình thành chủ nghĩa phát xít

- Bối cảnh: Trước cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 - 1933, các nước Châu Âu đã có các giải pháp khác nhau:

+ Các quốc gia có thuộc địa như Anh và Pháp thực hiện các cải cách kinh tế - xã hội.

+ Các quốc gia như Đức và Ý, thiếu thuộc địa và thị trường, đã áp dụng chính sách phát xít hóa bộ máy chính quyền, tập trung vào quân sự hóa và phục hồi nền kinh tế bằng cách chuẩn bị chiến tranh.

=> Chủ nghĩa phát xít đã xuất hiện và phát triển mạnh mẽ tại Đức dưới sự lãnh đạo của Hít-le và tại Ý dưới Mút-xô-li-nhi.

=> Chủ nghĩa phát xít là phản ứng của các chính quyền đối với khủng hoảng kinh tế, với mục tiêu kiểm soát xã hội và chuẩn bị cho chiến tranh.

- Hệ quả: Chủ nghĩa phát xít chú trọng vào quân sự hóa, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, và việc đàn áp các lực lượng đối lập. Điều này dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ hai, bắt đầu vào 1939.

Trùm phát-xít Đức Adolf Hitler. Nguồn: russian7.ru. 

Cuộc Đại suy thoái đã tạo ra một bối cảnh khủng hoảng kinh tế và xã hội nghiêm trọng, dẫn đến sự hình thành chủ nghĩa phát xít và các chính quyền độc tài, làm thay đổi hoàn toàn cục diện chính trị và xã hội toàn cầu.