Trong hai bài "Bàn luận về phép học" của Nguyễn Thiếp và "Sự giàu đẹp của Tiếng Việt" của Đặng Thai Mai, có những biện pháp nghệ thuật đặc sắc giúp làm nổi bật ý nghĩa và giá trị của từng tác phẩm. Dưới đây là một số biện pháp nghệ thuật chủ yếu có trong mỗi bài:

1. Bài "Bàn luận về phép học" (Nguyễn Thiếp):

Dùng luận lý chặt chẽ: Nguyễn Thiếp sử dụng lối lập luận chặt chẽ, lôgic để giải thích sự quan trọng của học vấn và học thuật đối với con người. Các luận điểm được trình bày rõ ràng, thuyết phục.

So sánh: Trong bài, tác giả sử dụng biện pháp so sánh để làm rõ sự khác biệt giữa việc học hành và cuộc sống. Ví dụ, việc học được ví như "chặt cây, gọt cành", nhấn mạnh rằng học là quá trình rèn giũa, mài dũa.

Châm biếm: Nguyễn Thiếp đôi khi sử dụng châm biếm để chỉ trích những người chỉ biết học theo hình thức, học mà không có hiểu biết sâu sắc.

Từ ngữ hàm súc, trang trọng: Tác giả sử dụng các từ ngữ trang trọng, có tính chất nghiêm túc để làm nổi bật tầm quan trọng của học vấn.

2. Bài "Sự giàu đẹp của Tiếng Việt" (Đặng Thai Mai):

Biện pháp so sánh và đối chiếu: Đặng Thai Mai so sánh Tiếng Việt với các ngôn ngữ khác, làm nổi bật sự đặc biệt và giàu có của Tiếng Việt. Điều này giúp người đọc nhận thức rõ hơn về vẻ đẹp của ngôn ngữ dân tộc.

Miêu tả sinh động: Tác giả miêu tả sự giàu đẹp của Tiếng Việt qua các hình ảnh, sự vật, làm cho bài viết trở nên sinh động và dễ hiểu.

Biện pháp ví von: Đặng Thai Mai thường xuyên sử dụng ví von để làm nổi bật vẻ đẹp và sự phong phú của Tiếng Việt, chẳng hạn như "Tiếng Việt như một khu vườn xanh tươi đầy màu sắc".

Nhấn mạnh đặc điểm hình thức và nội dung của Tiếng Việt: Tác giả phân tích rõ sự đa dạng về âm điệu, cấu trúc câu và các hình thức ngữ pháp của Tiếng Việt, giúp người đọc thấy được sự tinh tế trong cách diễn đạt.