PHẦN I – ĐỌC HIỂU (5 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
“Ngày xưa có một cô bé vô cùng hiếu thảo sống cùng với mẹ trong một túp lều tranh dột nát. Thật không may mẹ của cô bé lại bị bệnh rất nặng nhưng vì nhà nghèo nên không có tiền mua thuốc chữa bệnh, cô bé vô cùng buồn bã.
Một lần đang ngồi khóc bên đường bỗng có một ông lão đi qua thấy lạ bèn dừng lại hỏi. Khi biết sự tình ông già nói với cô bé:
- Cháu hãy vào rừng và đến gốc cây cổ thụ to nhất trong rừng, hãy lấy một bông hoa duy nhất trên đó. Bông hoa ấy có bao nhiêu cánh thì tức là mẹ cháu sống bằng ấy năm.
Cô bé liền vào rừng và rất lâu sau mới nhìn thấy bông hoa trắng đó, khó khăn lắm cô mới trèo lên được để lấy bông hoa, nhưng khi đếm chỉ có một cánh… hai cánh… ba cánh… bốn cánh… năm cánh. Chỉ có năm cánh hoa là sao nhỉ? Chẳng lẽ mẹ cô chỉ sống được từng đó năm thôi sao? Không đành lòng cô liền dùng tay xé nhẹ dần từng cánh hoa lớn thành những cánh hoa nhỏ và bông hoa cũng theo đó mà nhiều cánh dần lên, nhiều đến mức không còn đếm được nữa. Từ đó, người đời gọi bông hoa ấy là bông hoa cúc trắng để nói về lòng hiếu thảo của cô bé dành cho mẹ mình”.
(Truyện cổ tích Việt Nam đặc sắc, NXB Văn học)
Câu 1 (1.0 điểm) Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy? Nêu phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Câu 2 (0.5 điểm) Theo em, vì sao cô bé lại tước mỗi cánh hoa lớn ra thành nhiều cánh hoa nhỏ?
Câu 3 (2.0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Bông hoa ấy có bao nhiêu cánh thì tức là mẹ cháu sống bằng ấy năm”
Câu 4 (0.5 điểm) Giải nghĩa từ “hiếu thảo”
Câu 5 (1.0 điểm) Bản thân em đã làm được những việc gì để tỏ lòng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ?
PHẦN II – TẬP LÀM VĂN (5 điểm)
Đóng vai một nhân vật kể lại một truyền thuyết hoặc tuyện cổ tích mà em đã học hoặc đã đọc?
PHẦN I – ĐỌC HIỂU
Câu 1
Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là tự sự.
Câu 2
Cô bé tước mỗi cánh hoa lớn ra thành nhiều cánh hoa nhỏ vì em không đành lòng khi nghĩ mẹ mình chỉ sống được ít năm. Em mong muốn kéo dài sự sống cho mẹ, thể hiện tình yêu thương sâu sắc và lòng hiếu thảo vô hạn dành cho mẹ.
Câu 3
Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn là hoán dụ. Hình ảnh số cánh hoa được dùng để chỉ số năm mẹ cô bé còn sống. Biện pháp này làm cho câu chuyện trở nên giàu ý nghĩa, giàu cảm xúc, nhấn mạnh khát vọng được giữ mẹ ở bên lâu dài của cô bé, đồng thời làm nổi bật lòng hiếu thảo cảm động của nhân vật.
Câu 4
Hiếu thảo là lòng kính yêu, biết ơn, chăm sóc và vâng lời ông bà, cha mẹ; luôn quan tâm, giúp đỡ và làm những việc tốt để báo đáp công ơn sinh thành, nuôi dưỡng.
Câu 5
Bản thân em luôn cố gắng vâng lời ông bà, cha mẹ, chăm ngoan, học tập tốt để làm ông bà, cha mẹ vui lòng. Em thường xuyên giúp đỡ việc nhà, quan tâm hỏi han khi ông bà, cha mẹ mệt mỏi, lễ phép trong lời nói và cư xử. Đó là những việc làm nhỏ nhưng thể hiện lòng hiếu thảo của em.
PHẦN II – TẬP LÀM VĂN
Đóng vai nhân vật kể lại truyện cổ tích “Sự tích cây khế”
Tôi là người em trong câu chuyện Sự tích cây khế. Ngày cha mẹ mất sớm, tôi và anh trai phải nương tựa vào nhau để sống. Khi trưởng thành, anh trai lấy vợ rồi chia gia tài. Anh lấy hết ruộng vườn, nhà cửa, chỉ để lại cho tôi một túp lều nhỏ và cây khế sau vườn. Dù buồn nhưng tôi không oán trách, chỉ cố gắng chăm chỉ làm ăn, ngày ngày chăm sóc cây khế.
Một hôm, có con chim lớn bay đến ăn khế. Tôi buồn bã than thở thì chim nói sẽ trả ơn bằng vàng, chỉ cần tôi may túi ba gang mang theo. Nghe lời chim, tôi làm đúng như vậy. Chim đưa tôi đến đảo vàng, tôi chỉ lấy vừa đủ mang về. Nhờ số vàng đó, tôi dựng được nhà cửa, cuộc sống dần khá hơn.
Khi biết chuyện, anh trai tôi tham lam đòi đổi hết gia sản lấy cây khế. Chim lại đến, anh cũng được đưa ra đảo vàng nhưng vì tham lam, anh lấy quá nhiều vàng. Trên đường về, túi vàng nặng khiến anh rơi xuống biển. Từ đó, tôi hiểu rằng sống hiền lành, biết đủ thì sẽ được hưởng hạnh phúc, còn tham lam ích kỉ sẽ phải trả giá đắt.