Bài làm
Bài thơ " Lời người bên sông" của Lê Bá Dương là một nốt trầm vĩ đại, tạc vào lịch sử một tượng đài bất tử bằng ngôn từ về sự hy sinh hào hùng mà bi tráng của thế hệ cha anh. Ngay mở đầu đoạn thơ, tiếng gọi " Đò lên Thạch Hãn ơi... chèo nhẹ" vang lên nghẹn ngào như một cái nấc nghẹn giữa khoảng không linh thiêng. Tiếng “chèo nhẹ” ấy không chỉ là lời dặn dò bác lái đò tránh làm đau những người con đang yên nghỉ, mà còn là mệnh lệnh của trái tim trước một “nghĩa trang không mộ” dưới lòng sông sâu:" Đáy sông còn đó bạn tôi nằm". Bản tráng ca về lòng yêu nước thực sự vút lên ở hai câu thơ cuối qua cuộc hóa thân kỳ diệu: " Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm". Hình ảnh hoán dụ " tuổi hai mươi"—lứa tuổi đẹp nhất của đời người với bao hoài bão—đã tình nguyện hòa xương máu vào dòng Thạch Hãn để đổi lấy dáng hình xứ sở. Các anh ngã xuống nhưng không mất đi, mà đã hóa thân thành ngọn sóng hòa bình khát khao " vỗ yên bờ", trường tồn cùng thời gian " mãi mãi ngàn năm". Đứng trước những vần thơ rút ra từ máu và nước mắt ấy, lòng em dâng lên một niềm kính ngưỡng và biết ơn vô hạn. Sự hy sinh của thế hệ cha anh chính là lời nhắc nhở nghiêm khắc đối với thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm giữ gìn nền độc lập, biến lòng tri ân thành hành động học tập và cống hiến, để sống xứng đáng với những “tuổi hai mươi” đã hóa thành sóng nước vỗ về đất mẹ.
